สรุปข่าว
- ปริมาณเทรดสัญญาฟิวเจอร์ส Bitcoin แบบกำหนดวันหมดอายุบนกระดานเทรดคริปโตนอกสหรัฐฯ ร่วงลงถึง 97% เทียบกับจุดพีคปี 2021 ตามรายงานของ Glassnode
- ตลาดไม่ได้ซบเซาลง แต่แยกออกเป็น Perpetual Futures สำหรับเก็งกำไรทิศทางราคา และ Options สำหรับบริหารความเสี่ยง ซึ่งทั้งคู่เติบโตแซงหน้าฟิวเจอร์สแบบเดิมไปไกลแล้ว
- CME ยังคงเป็นฐานที่มั่นของสัญญาแบบมีวันหมดอายุ เพราะสถาบันการเงินและกองทุนเฮดจ์ฟันด์ต้องการโครงสร้างที่เชื่อมกับระบบเคลียริ่งมาตรฐาน
แนวโน้มที่ส่งผลกระทบต่อราคา: Neutral
การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนวิวัฒนาการเชิงโครงสร้างของตลาดอนุพันธ์มากกว่าจะเป็นสัญญาณเก็งกำไรระยะสั้น เม็ดเงินไม่ได้ไหลออกจากตลาด Bitcoin แต่เพียงย้ายไปอยู่ในเครื่องมือที่ตอบโจทย์ความเสี่ยงตรงจุดกว่าเดิม การที่นักลงทุนสถาบันหันไปใช้ Options เพื่อป้องกันความเสี่ยงแทนการถือฟิวเจอร์สแบบเดิม บ่งบอกถึงความเป็นมืออาชีพที่เพิ่มขึ้นของตลาด ไม่ใช่สัญญาณขาขึ้นหรือขาลงของราคาโดยตรง
โครงสร้างตลาดอนุพันธ์ Bitcoin กำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา โดยปริมาณการเทรดสัญญาฟิวเจอร์สแบบกำหนดวันหมดอายุบนกระดานเทรดต่างประเทศดิ่งลงถึง 97% จากระดับสูงสุดในปี 2021 ตามข้อมูลของ Glassnode
กราฟแสดงสัดส่วนของปริมาณสัญญาคงค้าง (Open Interest) แยกตามประเภทของอนุพันธ์ต่างๆ (ที่มา: Glassnode )
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขที่ลดลงนี้ไม่ได้หมายความว่า ตลาดกำลังซบเซา แต่สะท้อนถึงการย้ายเม็ดเงินไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ได้มากกว่าอย่าง Perpetual Futures (สัญญาแบบไม่มีวันหมดอายุ) และ Options ซึ่งเข้ามาแบ่งบทบาทในการเก็งกำไรและการป้องกันความเสี่ยงได้อย่างชัดเจน จนบีบให้สัญญาฟิวเจอร์สรูปแบบดั้งเดิมเหลือสัดส่วนในตลาดเพียงน้อยนิด
กราฟแสดงสัดส่วนปริมาณการใช้เลเวอเรจจำแนกตามประเภทของอนุพันธ์ (ที่มา: Glassnode)
ทำไม Perpetual ถึงครองตลาด
จุดอ่อนสำคัญของฟิวเจอร์สแบบมีวันหมดอายุคือ ผู้เทรดต้องคอยต่ออายุสัญญา (Roll-over) เมื่อใกล้ครบกำหนด ซึ่งไม่สอดคล้องกับธรรมชาติของตลาดคริปโทฯ ที่เปิดทำการตลอด 24 ชั่วโมง ทำให้ Perpetual Futures จึงเข้ามาแก้ปัญหานี้ ด้วยการเปิดให้ถือสถานะได้โดยไม่มีวันหมดอายุ ตราบใดที่มีหลักประกันเพียงพอ
ข้อมูลจาก Binance ณ วันที่ 18 กันยายน สะท้อนความนิยมนี้อย่างชัดเจน โดยพบว่า สถานะคงค้าง (Open Interest) ของ Perpetual BTC ในสองคู่เทรดหลักอย่าง BTCUSDT และ BTCUSDC รวมกันสูงถึง 9.93 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งคิดเป็น 129 เท่าของสัญญาฟิวเจอร์สรายไตรมาสแบบดั้งเดิม ตัวเลขมหาศาลนี้เป็นหลักฐานยืนยันว่า ฐานผู้เล่นในตลาดได้ย้ายฝั่งมาใช้งาน Perpetual Futures อย่างสมบูรณ์แล้ว
Options แซงหน้า Futures เป็นครั้งแรก
อีกฝั่งหนึ่งของสมการคือ Options ซึ่งเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ จนสามารถแซงหน้า Futures ในแง่มูลค่า Open Interest ได้เป็นครั้งแรก ในเดือนมกราคม 2026 ที่ระดับ 7.41 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ เทียบกับฝั่ง Futures ที่อยู่ที่ 6.522 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ
แรงหนุนหลักมาจากการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มผู้ถือครอง Bitcoin ซึ่งขยับจากนักเทรดรายย่อยที่เน้นเก็งกำไรจากทิศทางราคา ไปสู่นักลงทุนสถาบัน ผ่านกองทุน Spot ETF และบริษัทที่ถือครอง Bitcoin อยู่บนงบดุล ซึ่งกลุ่มนี้ไม่อยากขาย Bitcoin ทิ้งจากพอร์ต แต่เลือกซื้อ Put Options เพื่อป้องกันความเสี่ยงขาลง หรือขาย Call Options เพื่อสร้างผลตอบแทนเสริมแทน
ตลาดหันมาใช้ Stablecoin เป็นหลักประกัน
การเปลี่ยนแปลงอีกด้านที่น่าสนใจคือ การหันมาใช้สเตเบิลคอยน์เป็นหลักประกันแทนการใช้ Bitcoin โดยตรง ซึ่งวิธีนี้ช่วยลดวงจรการค้ำประกันที่ซ้ำเติมให้ตลาดดิ่งลงแรงขึ้น ในช่วงขาลงได้เป็นอย่างดี เนื่องจากมูลค่าของหลักประกันจะไม่ลดลงตามราคา Bitcoin ที่ร่วงลง ส่งผลให้กองทุนระดับมืออาชีพสามารถบริหารจัดการความเสี่ยงได้อย่างมั่นคงและมีเสถียรภาพยิ่งขึ้น
ส่วนสัญญาฟิวเจอร์สแบบดั้งเดิมก็ไม่ได้หายไปไหน โดยฝั่ง CME ยังคงเป็นช่องทางหลักสำหรับนักลงทุนสถาบันและกองทุนขนาดใหญ่ ที่ต้องการความน่าเชื่อถือจากโครงสร้างสัญญามาตรฐาน และการกำกับดูแลที่ถูกต้อง
ภาพรวมของตลาดอนุพันธ์ Bitcoin ในปัจจุบันจึงไม่ได้ซบเซาลง แต่กำลังแบ่งหน้าที่กันอย่างชัดเจน และเป็นระบบมากขึ้น โดย Perpetual Futures รับหน้าที่รองรับแรงเก็งกำไรทั่วไป Options ช่วยจัดการความเสี่ยงที่ซับซ้อน และ CME Futures คอยตอบโจทย์กลุ่มสถาบันการเงินขนาดใหญ่ต่อไป
ที่มา : cryptoslate
มุมมองผู้เขียน : สิ่งที่น่าจับตาดูต่อจากนี้คือ เมื่อตลาด Options และ Perpetual Futures เติบโตขึ้นเรื่อยๆ สภาพคล่องในตลาดจะยิ่งกระจุกตัวอยู่กับผู้เล่นรายใหญ่มากขึ้นหรือไม่ ซึ่งจุดนี้อาจกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดรูปแบบความผันผวนของราคาในรอบถัดไป
