สรุปบทความ
- ธนาคารกลางรัสเซียประกาศให้กระดานเทรดในประเทศเปิดซื้อขายคริปโตได้ตั้งแต่ 22 พ.ย. 2026 โดยมีรายงานว่า Bitcoin, ETH และ USDT อยู่ในรายชื่อชุดแรก พร้อมเพดานซื้อ 300,000 รูเบิลต่อปีและข้อสอบความรู้
- ในสัปดาห์เดียวกันรัสเซียถอยจากแผนดันหยวนแทนดอลลาร์ ขณะที่ทุกการซื้อ USDT ทำให้ Tether ต้องถือพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ เพิ่ม
- ท่อเลี่ยงคว่ำบาตรอย่าง Garantex และ A7A5 ถูกปิดหรือคว่ำบาตรไปแล้ว เป็นบทเรียนถึงไทยที่กำลังถกเรื่อง Stablecoin เงินบาทและข้อสอบความรู้นักลงทุน
แนวโน้มผลกระทบต่อราคา NEUTRAL
การเปิดตลาดคริปโตในรัสเซียเป็นข่าวดีด้านการยอมรับ แต่มีเพดานซื้อและการควบคุมเข้มงวด จึงไม่น่าสร้างแรงซื้อมหาศาลต่อ Bitcoin ในระยะสั้น ประเด็นหลักคือความต้องการ Stablecoin ดอลลาร์ที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นบวกกับ Tether มากกว่าราคาคริปโตโดยรวม
สิบปีที่ผ่านมา เราได้ยินคำทำนายเดิมซ้ำแล้วซ้ำอีก ว่าวันหนึ่งเงินหยวน ทองคำ หรือสกุลเงินกลางของกลุ่ม BRICS จะโค่นดอลลาร์ลงจากบัลลังก์ และรัสเซียคือหัวหอกของความฝันนั้น แต่ในสัปดาห์เดียวกันนี้ มอสโกเลิกพูดถึงแผนใช้หยวนแทนดอลลาร์ ขณะที่ธนาคารกลางรัสเซียกลับเปิดทางให้คนรัสเซียทั่วไปซื้อขายคริปโตบนกระดานเทรดในประเทศได้ และในรายชื่อเหรียญชุดแรกที่มีรายงานออกมา มี USDT ซึ่งเป็น Stablecoin ที่ผูกค่ากับดอลลาร์สหรัฐฯ รวมอยู่ด้วย
ถ้าภาพนี้เป็นจริงตามที่มีรายงาน รัสเซียไม่ได้ชนะสงครามกับดอลลาร์ และผู้ชนะก็ไม่ใช่ Bitcoin อย่างที่สายคริปโตหลายคนหวัง ผู้ชนะตัวจริงอาจเป็น Tether บริษัทที่เอาเงินของผู้ถือเหรียญไปซื้อพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ
รัสเซียเลิกดันหยวน แต่เปิดประตูรับคริปโตในสัปดาห์เดียวกัน
มาดูข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้ก่อน เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2026 ธนาคารกลางรัสเซียออกประกาศหัวข้อ “วิธีจัดการซื้อขายคริปโต” ระบุว่ากระดานเทรดในประเทศเริ่มเปิดซื้อขายคริปโตได้ตั้งแต่วันที่ 22 พฤศจิกายน 2026 แต่ต้องได้รับความเห็นชอบเรื่องกฎการซื้อขายจากหน่วยงานกำกับก่อน
X Finance Bull สรุปไว้ว่ารัสเซียกำหนดวันเริ่มชัดเจนแล้ว โดยข้อมูลมาจากธนาคารกลางโดยตรง หลังกระทรวงยุติธรรมรัสเซียรับจดทะเบียนคู่มือกฎเกณฑ์การซื้อขายคริปโตแบบมีระบบของธนาคารกลางเรียบร้อย โพสต์นี้ขึ้นเมื่อเวลาตี 5:09 ตามเวลาไทย (22:09 น. UTC) ของวันที่ 13 พฤศจิกายน
ภาพข้างบนคือหน้าประกาศจากเว็บไซต์ธนาคารกลางรัสเซียลงวันที่ 11 พฤศจิกายน 2026 รายละเอียดที่น่าสนใจคือเงื่อนไขที่ตามมา กระดานเทรดต้องลงทะเบียนโบรกเกอร์ ผู้ดูแลทรัพย์สิน และคู่สัญญากลาง ต้องเก็บทะเบียนคำสั่งซื้อขายและทะเบียนการซื้อขายทั้งหมด และต้องคำนวณราคาปัจจุบัน ราคาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก ราคาตลาด และราคาปิดเอง พูดง่าย ๆ คือทุกคำสั่งซื้อขายจะอยู่ในสายตาของรัฐ
ข่าวอีกเรื่องที่วิ่งคู่กันในสัปดาห์เดียวกัน คือรายงานว่ารัสเซียถอยจากแผนผลักดันให้เงินหยวนเป็นตัวแทนดอลลาร์ในกลุ่ม BRICS แผนที่ถูกพูดถึงในเวทีการเมืองโลกมาหลายปี ถูกพับเก็บแบบเงียบ ๆ โดยไม่มีพิธีรีตอง สองข่าวนี้ยังไม่มีใครเอามาวางคู่กัน แต่เมื่อวางแล้ว ภาพที่ได้ชัดเจนจนน่าตกใจ
ผู้ชนะตัวจริงไม่ใช่ Bitcoin แต่คือ Tether
ตามรายงานที่ออกมา รายชื่อเหรียญชุดแรกที่ธนาคารกลางรัสเซียอนุญาตให้รายย่อยซื้อได้ มี Bitcoin, ETH และ USDT ข้อมูลรายชื่อนี้ยังเป็นรายงานจากสื่อ ผู้เขียนยังไม่เห็นเอกสารรายชื่อฉบับทางการ จึงขอให้ผู้อ่านถือเป็นข้อมูลที่ต้องรอยืนยัน แต่ถ้าเป็นจริง นี่คือจุดที่เรื่องเริ่มย้อนแย้ง
ภาพที่แชร์กันในโลกออนไลน์คือภาพของวลาดิเมียร์ ปูติน ถือเหรียญ Bitcoin สีทอง พร้อมข้อความว่ารัสเซียเปิดให้กระดานเทรดซื้อขาย Bitcoin ได้ Kelsey Akpaesu ระบุว่ากรอบกฎใหม่นี้เปิดให้มีการซื้อขายคริปโตภายใต้การกำกับดูแล ทั้งหมดดูเหมือนชัยชนะของ Bitcoin แต่ผมคิดว่าภาพนี้หลอกตาเรา
ลองคิดถึงคนรัสเซียธรรมดา ๆ ที่ค่าเงินรูเบิลผันผวนมาตลอดหลายปี เขาอยากได้อะไร คำตอบส่วนใหญ่ไม่ใช่สินทรัพย์ที่ราคาขึ้นลงวันละหลายเปอร์เซ็นต์ แต่คือที่เก็บเงินที่มั่นคง และสิ่งที่มั่นคงที่สุดในโลกคริปโตตอนนี้ก็คือดอลลาร์ในรูปแบบโทเคน
ทีนี้ USDT ทำงานอย่างไร ทุกครั้งที่มีคนเอาเงินจริงมาแลก USDT บริษัท Tether จะเสกเหรียญใหม่ออกมา แล้วนำเงินที่ได้ไปถือเป็นทุนสำรอง ซึ่งตามรายงานทุนสำรองของบริษัทเอง ส่วนใหญ่อยู่ในพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ระยะสั้น (T-bills) มูลค่ารวมกว่าแสนล้านดอลลาร์ ทำให้ Tether กลายเป็นหนึ่งในผู้ถือหนี้รัฐบาลสหรัฐฯ รายใหญ่ระดับเดียวกับบางประเทศ
แปลว่าคนรัสเซียที่เอาเงินรูเบิลไปแลก USDT กำลังให้กระทรวงการคลังสหรัฐฯ กู้เงินทางอ้อม กระทรวงเดียวกับที่ออกมาขู่ลงโทษประเทศที่พยายามเลี่ยงดอลลาร์ ตามที่มีรายงานว่ารัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ เคยขู่ตัดประเทศเหล่านั้นออกจากระบบ SWIFT นี่คือความย้อนแย้งที่หนักที่สุดของเรื่องนี้ ความฝันเลิกพึ่งดอลลาร์ของมอสโก อาจจบลงด้วยการส่งเงินออมของประชาชนไปอยู่ในพันธบัตรของคู่แข่ง
เพดาน 300,000 รูเบิลกับข้อสอบความรู้ เปิดเสรีหรือท่อกรองเงิน
อย่าเพิ่งคิดว่ารัสเซียเปิดเสรีคริปโตเต็มที่ ตามรายงาน นักลงทุนรายย่อยที่ไม่ใช่นักลงทุนสถาบันจะซื้อคริปโตได้ไม่เกิน 300,000 รูเบิลต่อปี และต้องผ่านข้อสอบวัดความรู้ก่อนถึงจะเปิดบัญชีซื้อได้ บวกกับเงื่อนไขในประกาศของธนาคารกลางที่ให้กระดานเทรดเก็บทะเบียนคำสั่งซื้อขายทุกรายการ
Prowlytics ชี้ให้เห็นว่ากรอบกฎใหม่บังคับให้กระดานเทรดต้องลงทะเบียนผู้ร่วมตลาด และเริ่มซื้อขายได้ก็ต่อเมื่อกฎการซื้อขายได้รับอนุมัติแล้วเท่านั้น
เมื่อเอาทุกชิ้นมาต่อกัน ภาพที่ได้ไม่ใช่การเปิดเสรี แต่เป็นท่อที่รัฐควบคุมได้ทั้งต้นทางและปลายทาง รัฐรู้ว่าใครซื้อ ซื้อเท่าไร ซื้ออะไร และจำกัดได้ว่าเงินจะไหลออกจากรูเบิลได้มากแค่ไหนในแต่ละปี คำถามคือ ทำไมรัฐที่ระแวงคริปโตมาตลอดถึงยอมสร้างท่อนี้
คำตอบที่ผมคิดว่าสมเหตุสมผลที่สุด คือคนรัสเซียซื้อคริปโตกันอยู่แล้ว ผ่านช่องทางนอกระบบ ผ่านคนกลาง ผ่านกระดานต่างประเทศ การเปิดท่อในประเทศจึงไม่ใช่การปล่อยให้เงินไหลออก แต่เป็นการดึงเงินที่ไหลอยู่แล้วกลับมาให้รัฐมองเห็น แต่ผลข้างเคียงคือรัฐกำลังรับรองให้ดอลลาร์ดิจิทัลเป็นทางเลือกการออมที่ถูกกฎหมาย
Garantex และ A7A5 ท่อเลี่ยงคว่ำบาตรที่ถูกปิดทีละเส้น
ก่อนหน้านี้ รัสเซียไม่ได้ไม่มีเครื่องมือของตัวเองเลย Garantex คือกระดานเทรดที่ถูกมองว่าเป็นท่อหลักของเงินรัสเซียในโลกคริปโต จนถูกสหรัฐฯ คว่ำบาตร และในเดือนมีนาคม 2025 ทางการสหรัฐฯ ร่วมกับหน่วยงานในยุโรปก็ยึดโดเมนและปิดระบบได้ในที่สุด
รายละเอียดที่คนมักมองข้ามคือ ก่อนการปิดระบบไม่นาน Tether เองเป็นผู้แช่แข็ง USDT ในกระเป๋าที่เชื่อมกับ Garantex ทำให้กระดานต้องหยุดให้บริการบางส่วน นี่คือบทเรียนสำคัญ ดอลลาร์โทเคนเดินทางไปได้ทุกที่ แต่ปุ่มแช่แข็งอยู่ในมือบริษัทที่ต้องทำตามกฎหมายสหรัฐฯ
เมื่อ Garantex ล่ม คำตอบถัดมาคือ A7A5 Stablecoin ที่ผูกค่ากับเงินรูเบิล ออกโดยบริษัทที่จดทะเบียนในคีร์กีซสถาน และถูกโยงกับเครือข่ายธนาคารรัสเซีย แนวคิดฟังดูฉลาด ถ้าใช้ดอลลาร์โทเคนแล้วเสี่ยงถูกแช่แข็ง ก็สร้างโทเคนรูเบิลขึ้นมาเอง แต่ในปี 2025 A7A5 และเครือข่ายที่เกี่ยวข้องก็ถูกสหรัฐฯ สหราชอาณาจักร และสหภาพยุโรป คว่ำบาตรตามมา
ลำดับเหตุการณ์จึงชัดมาก รัสเซียสร้างท่อเลี่ยงดอลลาร์ ท่อถูกปิด สร้างท่อใหม่ ท่อใหม่ถูกตีตราว่าเสี่ยง และวันนี้ทางที่ถูกกฎหมายที่สุดสำหรับคนธรรมดาที่อยากถือของมั่นคงในโลกคริปโต กลับเป็นเหรียญที่ผูกกับดอลลาร์ ผู้ชนะไม่ได้ชนะด้วยการรบ แต่ชนะเพราะคนเลือกเอง
Stablecoin คือสินค้าส่งออกที่ทรงพลังที่สุดของดอลลาร์
ชุมชนคริปโตเชื่อกันมานานว่าคริปโตจะทำให้ดอลลาร์อ่อนแอ แต่หลักฐานที่สะสมมาหลายปีชี้ไปอีกทาง Stablecoin ที่ผูกกับดอลลาร์เติบโตเร็วที่สุดในประเทศที่ค่าเงินท้องถิ่นมีปัญหา หรือในประเทศที่ระบบธนาคารเข้าถึงดอลลาร์ได้ยาก คนเหล่านี้ไม่ได้ต้องการหนีจากดอลลาร์ พวกเขาต้องการเข้าถึงดอลลาร์
ในอดีต ดอลลาร์ส่งออกไปทั่วโลกผ่านธนาคาร ผ่านการค้าน้ำมัน ผ่านธนบัตรที่ข้ามพรมแดน วันนี้มีช่องทางใหม่ที่ไม่ต้องมีสาขาธนาคาร ไม่ต้องมีบัญชีในนิวยอร์ก แค่มีโทรศัพท์หนึ่งเครื่อง และถ้ากรณีรัสเซียเป็นไปตามรายงาน ช่องทางนี้เข้าไปถึงแม้แต่ในประเทศที่ถูกคว่ำบาตรหนักที่สุดในโลก โดยที่รัฐบาลของประเทศนั้นเป็นคนเปิดประตูให้เอง
ในมุมของรัฐบาลสหรัฐฯ นี่แทบเป็นสถานการณ์ที่ดีที่สุด ความต้องการดอลลาร์ทั่วโลกกลายเป็นความต้องการซื้อพันธบัตรรัฐบาลผ่านบริษัทผู้ออก Stablecoin แล้วถ้าเกิดปัญหา ปุ่มแช่แข็งก็ยังอยู่ในเขตอำนาจที่สหรัฐฯ บังคับใช้กฎหมายได้
ไทยคุยเรื่อง Stablecoin เงินบาท แต่คนไทยเทรดด้วย USDT อยู่แล้ว
กลับมาที่บ้านเรา ประเทศไทยกำลังถกกันเรื่อง Stablecoin เงินบาท โดยเหตุผลหลักที่ถูกยกขึ้นมาคืออธิปไตยทางการเงิน ถ้าคนไทยถือแต่ดอลลาร์โทเคน นโยบายการเงินของไทยจะอ่อนแรงลง ขณะเดียวกัน สำนักงาน ก.ล.ต. ก็กำลังพิจารณาเรื่องการทดสอบความรู้สำหรับนักลงทุนคริปโต ซึ่งมีหน้าตาคล้ายกับที่รัสเซียเพิ่งทำ
แต่ความจริงที่ปฏิเสธไม่ได้คือ นักเทรดคริปโตไทยจำนวนมากคิดราคาทุกอย่างเป็น USDT อยู่แล้ว คู่เทรดหลักบนกระดานต่างประเทศคือ USDT เวลาโอนเงินข้ามกระดานก็ใช้ USDT เวลาพักเงินตอนตลาดผันผวนก็พักไว้ใน USDT สำหรับคนจำนวนไม่น้อย ดอลลาร์ดิจิทัลคือหน่วยวัดมูลค่าในโลกคริปโตไปแล้ว
คำถามจึงไม่ใช่ว่าไทยควรมี Stablecoin เงินบาทหรือไม่ แต่คือถ้าไทยมี คนจะเลือกใช้ไหม ถ้ารัสเซียซึ่งมีแรงจูงใจทางการเมืองสูงที่สุดในโลกที่จะหนีดอลลาร์ ยังจบลงด้วยการเปิดให้ประชาชนซื้อ USDT ได้ ประเทศที่ไม่ได้ทะเลาะกับสหรัฐฯ อย่างไทยจะใช้คริปโตปกป้องเงินบาทได้จริงหรือ
ความเห็นผู้เขียน
ส่วนตัวผมมองว่าเรื่องนี้คือบทเรียนที่สายคริปโตไม่ค่อยอยากได้ยิน เราชอบเล่าเรื่องว่าคริปโตจะทำลายระบบเดิม แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือคริปโตกลายเป็นท่อส่งดอลลาร์ที่เร็วที่สุดที่โลกเคยมี เงินไม่ได้ไหลไปหาสิ่งที่อุดมการณ์ดีที่สุด เงินไหลไปหาสิ่งที่คนเชื่อว่าปลอดภัยที่สุด
ผมไม่ได้บอกว่า Bitcoin แพ้ Bitcoin ก็อยู่ในรายชื่อที่มีรายงานออกมาเช่นกัน และมีบทบาทของมันในฐานะสินทรัพย์ที่ไม่มีใครแช่แข็งได้ แต่ถ้าวัดกันที่การใช้เป็นเงินในชีวิตประจำวัน ผู้ชนะตอนนี้คือดอลลาร์ที่แต่งตัวใหม่เป็นโทเคน และผู้ชนะทางอ้อมคือกระทรวงการคลังสหรัฐฯ
สำหรับไทย ผมคิดว่าการทำ Stablecoin เงินบาทเพื่อปกป้องอธิปไตยเป็นเป้าหมายที่เข้าใจได้ แต่ถ้าออกแบบโดยคิดว่าการออกเหรียญจะทำให้คนเปลี่ยนพฤติกรรมเอง เราอาจได้เหรียญที่มีอยู่จริงแต่ไม่มีใครใช้ สิ่งที่ต้องจับตาคือเหรียญบาทจะใช้งานได้สะดวกกว่า ถูกกว่า และเชื่อมกับกระดานเทรดได้ดีกว่า USDT หรือไม่ ถ้าไม่ได้ ข้อสอบความรู้กี่ชุดก็หยุดคนไทยไม่ให้หันไปหาดอลลาร์ไม่ได้
อีกเรื่องที่ผมอยากให้คนถือ USDT จำไว้ คือกรณี Garantex เหรียญที่ผูกกับดอลลาร์ถูกแช่แข็งได้ถ้าผู้ออกเหรียญถูกกดดันจากกฎหมายสหรัฐฯ สำหรับคนธรรมดาที่ทำทุกอย่างถูกต้อง ความเสี่ยงนี้อาจดูไกลตัว แต่มันคือเงื่อนไขที่มาพร้อมกับความสะดวก รัสเซียกำลังจะได้เรียนรู้เรื่องนี้ในระดับประเทศ และเราควรเรียนรู้จากเขาก่อนจะต้องเจอเอง
ภาพจาก AI
