สรุปข่าว
- สภาล่างเยอรมนี (Bundestag) ลงมติผ่านร่างกฎหมายที่เปิดทางให้ศุลกากรอายัดสินทรัพย์ที่มีมูลค่าเกิน €100,000 รวมถึงคริปโต โดยไม่ต้องเปิดคดีอาญา
- ศุลกากรอายัดสินทรัพย์ที่ไม่ทราบที่มาได้ 30 วัน และศาลการคลังขยายเวลาได้อีก 150 วัน แต่ต้องมีหลักฐานที่ชี้ว่าที่มาไม่ชอบด้วยกฎหมาย
- กฎหมายยังไม่มีผลบังคับใช้ ต้องผ่านสภาสูง (Bundesrat) ก่อน และมีกำหนดเริ่มใช้ 1 ม.ค. 2570 หากผ่านครบทุกขั้นตอน
แนวโน้มผลกระทบต่อราคา: Neutral
กฎหมายนี้เป็นการปฏิรูปอำนาจศุลกากรต่อต้านการฟอกเงินในวงกว้าง ไม่ได้มุ่งเฉพาะคริปโต และยังต้องผ่านอีกหลายขั้นตอน จึงยังไม่น่าส่งผลต่อราคาโดยตรงในระยะสั้น แต่เป็นสัญญาณว่ารัฐในยุโรปเข้มงวดกับสินทรัพย์ที่ไม่ทราบที่มามากขึ้น
ตามรายงานจาก Coin Bureau สภาของเยอรมนีผ่านร่างกฎหมายที่ให้ศุลกากรอายัดคริปโตมูลค่าเกิน €100,000 ได้โดยไม่ต้องมีคดีอาญา ศุลกากรสามารถถือครอง Bitcoin และสินทรัพย์อื่นที่ไม่ทราบที่มาได้ 30 วัน จากนั้นศาลการคลังสามารถขยายเวลาออกไปได้อีก 150 วัน จากการตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม การลงมติในสภาล่างเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 12 พ.ย. ส่วนข่าวนี้ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางในแวดวงคริปโตเมื่อวันที่ 15 พ.ย.
กฎหมายนี้ครอบคลุมอะไรบ้าง
ร่างกฎหมายฉบับนี้มีชื่อว่า Zollfinanzgerechtigkeitsgesetz หรือกฎหมายความยุติธรรมทางการเงินของศุลกากร ลงมติผ่านสภาล่างด้วยเสียงสนับสนุนจากพรรคร่วมรัฐบาล CDU/CSU และ SPD รวมถึงพรรค AfD ขณะที่พรรค Die Linke ลงมติคัดค้าน และพรรคกรีนงดออกเสียง ร่างนี้เสนอโดยคณะรัฐมนตรีภายใต้รัฐมนตรีคลัง Lars Klingbeil เมื่อวันที่ 12 ส.ค. เป็นส่วนหนึ่งของแผนต่อต้านอาชญากรรมที่จัดตั้งขึ้นและการฟอกเงิน
กฎหมายใช้กับสินทรัพย์ที่มีนัยสำคัญซึ่งมูลค่าเกิน €100,000 (หรือ €50,000 สำหรับทรัพย์สินที่ต้องจดทะเบียน เช่น รถยนต์และอสังหาริมทรัพย์) ครอบคลุมทั้งอสังหาริมทรัพย์ รถหรู งานศิลปะ และระบุคริปโตตามคำนิยามในกฎระเบียบ MiCA ของสหภาพยุโรปไว้ด้วย นั่นหมายความว่าไม่ใช่กฎหมายเฉพาะคริปโต แต่เป็นการปฏิรูปอำนาจศุลกากรที่ครอบคลุมทั้งเงินสด ทรัพย์สินที่จดทะเบียน และสินทรัพย์ดิจิทัล
ไม่ใช่ยึดถาวร และต้องมีหลักฐานชี้ว่าที่มาไม่ชอบ
จุดที่ต้องระวังคืออย่าเข้าใจว่าการถือคริปโตเกิน €100,000 จะทำให้ถูกอายัดทันที ศุลกากรต้องมีข้อบ่งชี้ที่เป็นรูปธรรมว่าสินทรัพย์นั้นมีที่มาไม่ชอบด้วยกฎหมาย การถือครองมูลค่าสูงเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ อีกทั้งการอายัดครั้งนี้เป็นการยึดไว้ชั่วคราวเพื่อตรวจสอบที่มา ไม่ใช่การริบถาวร
หากต้องการริบสินทรัพย์ถาวร ต้องมีคำพิพากษาจากคณะผู้พิพากษาของศาลการคลังเท่านั้น ศุลกากรไม่มีอำนาจริบเองทางปกครอง กระทรวงการคลังเยอรมนีคาดว่ากลไกนี้จะช่วยให้ติดตามทรัพย์สินคืนได้ราว €308 ล้านต่อปีตั้งแต่ปี 2571 เมื่อรวมสินทรัพย์ทุกประเภท
ยังต้องผ่านสภาสูงก่อนเป็นกฎหมาย
ข้อความที่ว่ารัฐสภาเยอรมนี “ผ่านกฎหมายอย่างเป็นทางการ” อาจทำให้เข้าใจผิดได้ เพราะเยอรมนีมีระบบสองสภา ขณะนี้ร่างผ่านเพียงสภาล่างเท่านั้น ยังต้องได้รับความเห็นชอบจากสภาสูง (Bundesrat) และได้รับการประกาศใช้โดยประธานาธิบดีสหพันธ์ หากผ่านครบทุกขั้นตอน กฎหมายมีกำหนดมีผลบังคับใช้ 1 ม.ค. 2570
ในทางปฏิบัติ ศุลกากรสามารถส่งคำสั่งอายัดไปยังกระดานเทรดแบบรวมศูนย์ที่อยู่ภายใต้กฎระเบียบของสหภาพยุโรปได้ แต่กรณีกระเป๋าคริปโตที่ผู้ใช้ดูแลเอง (self-custody) ยังเป็นความท้าทายทางเทคนิค เพราะการยึดอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ไม่ได้ทำให้เจ้าหน้าที่เข้าถึง private key หรือวลีกู้คืนได้ หากเจ้าของไม่ให้ความร่วมมือ
ก่อนหน้านี้ Siam Blockchain ได้รายงานว่า ฝรั่งเศสเสนอร่างกฎหมายซื้อ Bitcoin 420,000 BTC ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่ารัฐบาลในยุโรปกำลังขยับเรื่องคริปโตในหลายทิศทางพร้อมกัน ทั้งการสะสมเป็นทุนสำรองและการเพิ่มอำนาจตรวจสอบที่มาของสินทรัพย์
ส่วนตัวผู้เขียนมองว่าเรื่องนี้ไม่ใช่ข่าวร้ายแบบที่พาดหัวบางแห่งทำให้ดูน่ากลัว เพราะมีเงื่อนไขว่าต้องมีหลักฐานชี้ว่าที่มาไม่ชอบ และยึดถาวรไม่ได้ถ้าไม่มีศาลพิพากษา แต่สิ่งที่น่าคิดคือแนวโน้มที่รัฐเริ่มเอาภาระการพิสูจน์ที่มาของทรัพย์ไปไว้ที่เจ้าของมากขึ้น คนที่ถือคริปโตมูลค่าสูงในยุโรปน่าจะต้องเก็บหลักฐานที่มาของเงินให้เรียบร้อยไว้เสมอ ที่ต้องจับตาต่อคือการลงมติของสภาสูง และรายละเอียดว่าในทางปฏิบัติศุลกากรจะจัดการกับกระเป๋า self-custody อย่างไร
ที่มา: Coin Bureau
ภาพจาก AI
