ทองคำที่คนไทยเชื่อว่าปลอดภัย มูลค่าหายราว $13 ล้านล้านในปีนี้ มากกว่าตลาดคริปโตทั้งโลก

พร้อมเล่น 0:00 / 0:00
สรุปบทความ
  • มีรายงานว่ามูลค่าตลาดทองคำหายไปราว $13 ล้านล้านในปี 2026 มากกว่ามูลค่าตลาดคริปโตทั้งหมดตอนพีคเดือน ต.ค. 2025 ราว 3 ถึง 4 เท่า
  • ทองและเงินถูกเทรดผ่านฟิวเจอร์และทองกระดาษที่ใช้ Leverage สูง ซ้ำรอยเหตุการณ์พี่น้อง Hunt ที่ราคาเงินร่วงราวครึ่งหนึ่งในวันเดียวเมื่อปี 1980
  • ดอลลาร์แข็งสุดในรอบราว 19 เดือนและ Fed ส่งสัญญาณแข็งกร้าว กดดันทั้งทองและ Bitcoin พร้อมกัน ขณะที่ราคา Bitcoin ก็ถูกกำหนดผ่าน ETF และฟิวเจอร์ไม่ต่างจากทอง

แนวโน้มผลกระทบต่อราคา  NEUTRAL

บทความนี้ไม่ได้ชี้ทิศทางราคาของสินทรัพย์ใดโดยตรง แต่ชี้ว่าทั้งทองและ Bitcoin เผชิญแรงกดดันเดียวกันจากดอลลาร์แข็งและดอกเบี้ยสูง ขณะที่ตลาดอนุพันธ์ทำให้ราคาทั้งสองฝั่งผันผวนได้รุนแรง จึงประเมินเป็นกลาง

ลองนึกภาพวงข้าวเย็นของครอบครัวไทยสักบ้าน ลูกพูดขึ้นมาว่าอยากแบ่งเงินเดือนไปซื้อ Bitcoin ผู้ใหญ่ในบ้านตอบทันทีว่า “อย่าไปยุ่งกับคริปโต ซื้อทองเก็บไว้ดีกว่า ทองไม่มีวันหาย” คำพูดนี้เราได้ยินกันมาทั้งชีวิต แต่ปี 2026 มีตัวเลขหนึ่งที่ทำให้ประโยคนี้ฟังแปลกไปมาก

มีรายงานว่ามูลค่าตลาดของทองคำทั่วโลกหายไปราว 13 ล้านล้านดอลลาร์ในปีนี้ ถ้าตัวเลขนี้ถูกต้อง เงินที่หายไปจากทองคำในปีเดียวจะมากกว่ามูลค่าตลาดคริปโตทั้งหมดตอนที่ขึ้นไปสูงสุดเมื่อเดือนตุลาคม 2025 ราว 3 ถึง 4 เท่า พูดง่าย ๆ คือ ทองที่บ้านเราเชื่อว่าปลอดภัยที่สุด ทำมูลค่าหายในรูปดอลลาร์มากกว่าที่ตลาดคริปโตทั้งโลกเคยมีมูลค่ารวมกันเสียอีก

ผู้เขียนขอบอกตรง ๆ ก่อนว่า ตัวเลข 13 ล้านล้านดอลลาร์เป็นตัวเลขที่ถูกพูดถึงกันในตลาด และผู้เขียนยังตรวจสอบแหล่งต้นทางได้ไม่ครบ จึงขอให้อ่านเป็นตัวเลขโดยประมาณ แต่ต่อให้ตัวเลขจริงน้อยกว่านี้ครึ่งหนึ่ง คำถามที่บทความนี้อยากชวนคิดก็ยังอยู่ นั่นคือ คำว่า “ปลอดภัย” เป็นคุณสมบัติของสินทรัพย์จริง ๆ หรือเป็นแค่เรื่องเล่าที่เราส่งต่อกันมา

ทองคำปลอดภัยจริงไหม เมื่อมูลค่าหายไปมากกว่าคริปโตทั้งตลาด

ทองคำปลอดภัยจริงไหม เมื่อมูลค่าหายไปมากกว่าคริปโตทั้งตลาด
ภาพจาก AI

ก่อนจะเถียงกัน ต้องเข้าใจขนาดของตลาดก่อน ตลาดทองคำทั่วโลกมีมูลค่ารวมหลักกว่า 20 ล้านล้านดอลลาร์ ส่วนตลาดคริปโตทั้งหมด ณ จุดสูงสุดเมื่อเดือนตุลาคม 2025 อยู่ราว 4 ล้านล้านดอลลาร์ โดย Bitcoin กินส่วนแบ่งมากกว่าครึ่ง

เพราะทองใหญ่กว่ามาก ทุก ๆ 1% ที่ราคาทองขยับ มูลค่าที่หายไปในรูปดอลลาร์จึงมหาศาลกว่าคริปโตหลายเท่า นี่คือเหตุผลที่ตัวเลข 13 ล้านล้านดูน่าตกใจ และก็เป็นเหตุผลเดียวกับที่เราต้องระวังไม่ให้ตัวเลขนี้หลอกเรา เพราะในแง่เปอร์เซ็นต์ คริปโตยังผันผวนกว่าทองอยู่ดี การที่ Bitcoin ร่วง 30% ถึง 50% ในรอบเดียวเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นมาหลายครั้งแล้ว

แต่ประเด็นที่ผู้เขียนอยากชี้คือ คนที่ซื้อทองแท่งหรือสร้อยทองจากร้านทองแถวเยาวราชส่วนใหญ่ไม่เคยถูกเตือนเลยว่าทองก็ขาดทุนได้ และขาดทุนได้นานด้วย คนไทยหลายบ้านจำได้ว่าทองขึ้นมาตลอด แต่ลืมไปว่ามีช่วงที่ทองทั่วโลกยืนอยู่ต่ำกว่าจุดสูงสุดเดิมนานเกือบ 20 ปี หลังพีคปี 1980 กว่าจะกลับไปที่เดิมได้ก็ช่วงปลายทศวรรษ 2000

ความต่างที่แท้จริงระหว่างทองกับคริปโตจึงไม่ใช่ “อันหนึ่งปลอดภัย อีกอันอันตราย” แต่คือ “อันหนึ่งเราเคยเห็นมันขึ้นมานาน อีกอันเรายังไม่ชิน” ซึ่งเป็นความรู้สึก ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางการเงิน

เมื่อโลหะมีค่าถูกเทรดแบบเหรียญปั่น

เมื่อโลหะมีค่าถูกเทรดแบบเหรียญปั่น
ภาพจาก AI

ในชุมชนนักเทรดช่วงนี้มีวลีหนึ่งที่ถูกพูดถึงบ่อย คือทองและเงินกำลังถูกเทรด “เหมือนเหรียญขยะ” ฟังดูแรง แต่ถ้าดูโครงสร้างตลาดจะเห็นว่าไม่ได้เกินจริงนัก

ราคาทองที่เราเห็นบนจอทุกวันไม่ได้ถูกกำหนดจากคนที่เดินเข้าร้านทองแล้วซื้อทองแท่งกลับบ้าน แต่ถูกกำหนดเป็นหลักในตลาดฟิวเจอร์ ตลาดทองกระดาษ และกองทุนที่อ้างอิงราคาทอง ซึ่งปริมาณการซื้อขายมากกว่าทองจริงที่เปลี่ยนมือกันหลายเท่า นักเทรดในตลาดเหล่านี้ใช้ Leverage วางเงินประกันเพียงส่วนหนึ่งของมูลค่าสัญญา เมื่อราคาวิ่งสวนทาง ระบบจะเรียกเงินประกันเพิ่ม หรือที่เรียกว่า Margin Call ใครเติมเงินไม่ทันก็ถูกล้างพอร์ต

คนในวงการคริปโตคุ้นกับภาพนี้ดี เพราะมันคือสิ่งเดียวกับที่เกิดในฟิวเจอร์แบบ Perpetual บนกระดานเทรดคริปโต ราคาร่วงจนชนจุดล้างพอร์ตของกลุ่มหนึ่ง การล้างพอร์ตบังคับขายจนราคาร่วงต่อ แล้วไปชนจุดล้างพอร์ตของอีกกลุ่ม กลายเป็นวัฏจักรที่ราคาดิ่งลงเร็วกว่าที่ปัจจัยพื้นฐานจะอธิบายได้

ส่วนโลหะเงิน มีรายงานว่าปีนี้ร่วงหนักกว่าทองอีก ซึ่งไม่แปลก เพราะตลาดเงินเล็กกว่าทองมาก สภาพคล่องต่ำกว่า แรงขายก้อนเดียวจึงขยับราคาได้มากกว่า และเรื่องนี้ไม่ใช่ครั้งแรกในประวัติศาสตร์

บทเรียนจากพี่น้องตระกูล Hunt และวันพฤหัสสีเงิน

ช่วงปลายทศวรรษ 1970 สองพี่น้องมหาเศรษฐีน้ำมันจากเท็กซัส Nelson Bunker Hunt และ William Herbert Hunt ทยอยกว้านซื้อโลหะเงินทั้งของจริงและสัญญาฟิวเจอร์ในปริมาณมหาศาล โดยใช้เงินกู้เป็นจำนวนมาก ราคาเงินพุ่งจากราว $6 ต่อออนซ์ช่วงต้นปี 1979 ขึ้นไปเกือบ $50 ต่อออนซ์ในเดือนมกราคม 1980

จากนั้นตลาดฟิวเจอร์ COMEX เปลี่ยนกติกา เพิ่มเงินประกันและจำกัดการเปิดสถานะใหม่ ทำให้การใช้ Leverage ดันราคาทำไม่ได้อีกต่อไป ราคาเริ่มร่วง จนถึงวันที่ 27 มีนาคม 1980 ซึ่งถูกเรียกว่า Silver Thursday หรือวันพฤหัสสีเงิน พี่น้อง Hunt จ่ายเงินประกันเพิ่มไม่ไหว ราคาเงินร่วงลงราวครึ่งหนึ่งในวันเดียว ความกลัวลามไปถึงโบรกเกอร์และธนาคารที่ปล่อยกู้ให้ จนหน่วยงานของสหรัฐฯ ต้องเข้ามาช่วยประคองระบบ

กราฟราคาโลหะเงินย้อนหลัง 100 ปี แสดงจุดสูงสุดปี 1980 และปี 2011
ภาพจาก: goldandsilvermines (X)

goldandsilvermines สรุปไทม์ไลน์ศตวรรษของโลหะเงินไว้ว่า ปี 1934 สหรัฐฯ ออกกฎหมายให้ซื้อเงินจำนวนมาก ปี 1964 เป็นปีสุดท้ายที่สหรัฐฯ ผลิตเหรียญเงินบริสุทธิ์ 90% ปี 1971 ประธานาธิบดี Nixon ยกเลิกการผูกดอลลาร์กับทองคำ ปี 1980 การกว้านซื้อของพี่น้อง Hunt ดันราคาเงินไปถึงราว $48 ต่อออนซ์ และปี 2001 นโยบายการเงินแบบผ่อนคลายเริ่มต้นรอบขาขึ้นใหม่

ดังที่เห็นในกราฟด้านบน ยอดแหลมปี 1980 ตามมาด้วยการดิ่งลงเกือบทันที แล้วราคาก็นอนแช่อยู่ในระดับต่ำยาวนานกว่า 20 ปี กว่าจะขึ้นไปแตะราว $50 ต่อออนซ์ได้อีกครั้งก็ปี 2011 ซึ่งก็ร่วงลงอีกแทบทันทีเช่นกัน ใครที่ซื้อเงินที่ยอดปี 1980 ต้องรอถึง 31 ปีถึงจะได้เห็นราคาเดิมในรูปตัวเลข และถ้าคิดเงินเฟ้อด้วย ก็ยังขาดทุนหนัก

ถ้าเอากราฟนี้ไปให้คนดูโดยปิดชื่อสินทรัพย์ไว้ หลายคนคงเดาว่าเป็นกราฟเหรียญคริปโตสักตัวที่ถูกปั่นแล้วทิ้ง นี่แหละคือประเด็น โลหะมีค่าไม่ได้ปลอดภัยจากการปั่นราคา การใช้ Leverage และการล้างพอร์ตแบบลูกโซ่ มันเคยเกิดขึ้นมาแล้วเมื่อ 46 ปีก่อน

ดอลลาร์แข็งและ Fed สายเหยี่ยวกดดันทุกสินทรัพย์เก็บมูลค่า

ดอลลาร์แข็งและ Fed สายเหยี่ยวกดดันทุกสินทรัพย์เก็บมูลค่า
ภาพจาก AI

บริบทของปีนี้ก็สำคัญ ดอลลาร์แข็งค่าขึ้นไปแตะระดับสูงสุดในรอบราว 19 เดือน อัตราดอกเบี้ยขยับขึ้น และธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ส่งสัญญาณแข็งกร้าวต่อเงินเฟ้อมากขึ้น ในโลกแบบนี้ สินทรัพย์ที่ไม่จ่ายดอกเบี้ยอย่างทองคำและ Bitcoin มีต้นทุนการถือที่สูงขึ้นทันที เพราะนักลงทุนสามารถเอาเงินไปพักในพันธบัตรหรือบัญชีดอลลาร์แล้วรับดอกเบี้ยได้โดยไม่ต้องลุ้นราคา

ถ้ามองแบบนี้ ทั้งทองและ Bitcoin จริง ๆ แล้วคือการวางเดิมพันระยะยาวแบบเดียวกัน คือเชื่อว่าดอลลาร์และเงินกระดาษจะเสื่อมค่าลงเรื่อย ๆ ในวันที่ดอลลาร์อ่อนและดอกเบี้ยต่ำ สินทรัพย์ทั้งสองกลุ่มเฉิดฉาย แต่ในวันที่ดอลลาร์แข็งและ Fed ไม่ยอมลดดอกเบี้ย สินทรัพย์ทั้งสองกลุ่มก็โดนกดพร้อมกัน

สำหรับคนไทยยังมีอีกชั้นหนึ่ง ราคาทองในประเทศคิดจากราคาทองโลกคูณค่าเงินบาท ในวันที่ดอลลาร์แข็งและบาทอ่อน ความผันผวนของราคาทองไทยอาจถูกบรรเทาไปบ้าง ทำให้หลายบ้านไม่รู้สึกเจ็บเท่าตัวเลขในรูปดอลลาร์ แต่นั่นไม่ได้แปลว่าทองปลอดภัยขึ้น มันแปลว่าเรากำลังถือความเสี่ยงสองชั้น คือราคาทองโลกกับค่าเงินบาท ซึ่งคนส่วนใหญ่ไม่เคยคิดถึง

คำถามที่ผู้เขียนอยากให้ลองส่งเข้ากลุ่ม LINE ครอบครัวคือ ถ้าสร้อยทองที่แม่ซื้อจากเยาวราชผูกกับราคาดอลลาร์ ดอกเบี้ยสหรัฐฯ และตลาดฟิวเจอร์ในนิวยอร์ก เหมือนกับเหรียญใน Bitkub ของลูก ช่องว่างระหว่างสองอย่างนี้ใหญ่จริงอย่างที่เราคิดหรือเปล่า

ถ้าทองยังถูกเขย่าได้ Bitcoin ก็ถูกเขย่าได้

ถ้าทองยังถูกเขย่าได้ Bitcoin ก็ถูกเขย่าได้
ภาพจาก AI

แต่ก่อนสาย Bitcoin จะเอาบทความนี้ไปฉลองว่า “เห็นไหม ทองก็ไม่ได้ดีกว่า” ผู้เขียนขอพลิกข้อโต้แย้งกลับมาที่คริปโตบ้าง

ในชุมชนคริปโตมีความเชื่อที่พูดกันบ่อยว่า Bitcoin เป็นตลาดเสรี กระจายศูนย์ ไม่มีใครปั่นได้ ลองคิดดูใหม่ ถ้าตลาดทองที่ใหญ่หลัก 20 ล้านล้านดอลลาร์ ยังถูกตลาดฟิวเจอร์และทองกระดาษเขย่าได้รุนแรงขนาดนี้ Bitcoin ที่เล็กกว่าหลายเท่าจะรอดจากแรงแบบเดียวกันได้อย่างไร

ความจริงคือทุกวันนี้ราคา Bitcoin ไม่ได้ถูกกำหนดจากคนที่ซื้อเหรียญแล้วถอนเข้ากระเป๋าตัวเองเป็นหลักอีกต่อไป การค้นหาราคาจำนวนมากเกิดขึ้นใน ETF ที่ซื้อขายในตลาดหุ้นสหรัฐฯ ในฟิวเจอร์ของ CME และในฟิวเจอร์แบบ Perpetual บนกระดานเทรดต่างประเทศที่ให้ Leverage สูง ซึ่งก็คือโครงสร้างเดียวกับที่ทำให้ทองถูกเทรดเหมือนเหรียญปั่นนั่นเอง

ใครเคยเห็น Bitcoin ร่วงหลายพันดอลลาร์ภายในไม่กี่นาทีช่วงดึกตามเวลาไทย ตอนที่ตลาดสหรัฐฯ เปิด แล้วมียอดล้างพอร์ตหลายร้อยล้านดอลลาร์ตามมา ก็คงเข้าใจดีว่า Supply ที่จำกัด 21 ล้านดอลลาร์ไม่ได้ป้องกันราคาจากแรงของตลาดอนุพันธ์ได้เลย Supply ที่จำกัดของทองก็ไม่ได้ช่วยพี่น้อง Hunt เมื่อปี 1980 เหมือนกัน

บทเรียนจึงตัดได้สองทาง พ่อแม่ที่เชื่อว่าทองปลอดภัยแน่นอนต้องยอมรับว่าทองก็ผันผวนได้และขาดทุนได้นาน ส่วนลูกที่เชื่อว่า Bitcoin ไม่มีใครปั่นได้ก็ต้องยอมรับว่ามันอยู่ในเกมเดียวกับทอง และเป็นผู้เล่นตัวเล็กกว่าด้วย


ความเห็นผู้เขียน

ความเห็นผู้เขียน
ภาพจาก AI

ผมโตมากับคำสอนเรื่องทองเหมือนคนไทยทุกคน ตอนเด็กได้สร้อยทองเป็นของขวัญ ผู้ใหญ่บอกว่า “เก็บไว้ ยามลำบากเอาไปขายได้” ผมไม่ได้คิดว่าคำสอนนั้นผิด ทองมีจุดแข็งจริง จับต้องได้ ขายได้ทุกร้าน ไม่ต้องพึ่งอินเทอร์เน็ต ไม่ต้องจำรหัสผ่าน และมีประวัติยาวนานกว่าเงินกระดาษทุกสกุล

แต่สิ่งที่ผมคิดว่าผิดคือคำว่า “ปลอดภัย” ที่เราแปะไว้กับมันแบบไม่มีเงื่อนไข ความปลอดภัยไม่ได้อยู่ในเนื้อทอง และก็ไม่ได้อยู่ในโค้ดของ Bitcoin มันอยู่ที่ราคาที่เราซื้อ สัดส่วนที่เราถือ ระยะเวลาที่เรารอได้ และเราใช้ Leverage หรือเปล่า คนที่ซื้อทองที่ยอดแล้วต้องขายตอนตกเพราะร้อนเงิน ก็ขาดทุนไม่ต่างจากคนที่ซื้อคริปโตแล้วโดนล้างพอร์ต

ส่วนตัวผมมองว่าตัวเลข 13 ล้านล้านดอลลาร์ ถึงจะยังต้องรอการยืนยันจากแหล่งที่ชัดเจนกว่านี้ ก็เป็นโอกาสดีที่จะเปิดบทสนทนาที่ไม่เคยมีในบ้านคนไทย ไม่ใช่เพื่อบอกพ่อแม่ว่า “เห็นไหม ทองก็แย่” แต่เพื่อตกลงกันว่า ทุกสินทรัพย์มีความเสี่ยง และสิ่งที่ควรถามไม่ใช่ “อันไหนปลอดภัย” แต่คือ “ถ้ามันร่วงครึ่งหนึ่ง เรารับไหวไหม”

สิ่งที่ผมจะจับตาต่อจากนี้คือทิศทางของดอลลาร์และท่าทีของ Fed เพราะถ้าดอลลาร์ยังแข็งและดอกเบี้ยยังสูง แรงกดดันน่าจะยังอยู่กับทั้งทองและ Bitcoin พร้อมกัน และอีกเรื่องคือยอดสถานะในตลาดฟิวเจอร์ทั้งทองและคริปโต ถ้าการใช้ Leverage กลับมาพุ่งอีก ก็เตรียมใจไว้ได้เลยว่าราคาจะเหวี่ยงแรงกว่าที่ข่าวพื้นฐานอธิบายได้

ร้านทองที่เยาวราชกับแอปเทรดในมือถือ อาจดูเป็นคนละโลก แต่ราคาของทั้งสองอย่างถูกกำหนดจากที่เดียวกันมากกว่าที่เราคิด ประวัติศาสตร์ของพี่น้อง Hunt สอนเราไว้ตั้งแต่ปี 1980 แล้วว่า ไม่มีสินทรัพย์ไหนปลอดภัยจาก Leverage และความโลภของคน

ภาพจาก AI