สรุปข่าว
- สินทรัพย์ดิจิทัลและข้อมูลสำคัญ มีความเสี่ยงที่จะหายสาบสูญไปถาวรหากเจ้าของเสียชีวิตโดยไม่ได้วางแผนส่งต่อ การเตรียมตัวจัดการมรดกทางดิจิทัลจึงเป็นสิ่งจำเป็น
- สำหรับแพลตฟอร์มใหญ่ๆ ล้วนแล้วแต่มีการคำนึงและรองรับเรื่องเหล่านี้แล้วแค่ผู้ใช้ไปตั้งค่าผู้ส่งต่อมรดกให้เสร็จสิ้นที่ละแพลตฟอร์มก็เพียงพอแล้ว
- คริปโตเคอร์เรนซีจะพิเศษกว่าหน่อยเพราะไม่สามารถจัดเก็บได้อย่างปลอดภัยในโลกออนไลน์ ทำให้วิธีเขียนลงกระดาษยังคงเป็นหนทางที่ดีกว่า
แนวโน้มผลกระทบ: Neutral
เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อมูลสำคัญและสินทรัพย์มูลค่าสูง เช่น คริปโทเคอร์เรนซี หรือรหัสผ่านต่างๆ สูญหายไปอย่างถาวรหากเกิดเหตุไม่คาดฝัน มรดกทางดิจิทัลจึงถือเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องเตรียมตัวทำเอาไว้ล่วงหน้า ซึ่งวิธีการส่วนใหญ่ก็ไม่ได้ยากแค่เสียเวลาสักนิดดีกว่าสร้างความยุ่งยากให้แก่คนข้างหลัง เว้นเสียแต่คริปโตที่อาจต้องใช้วิธีการดูแลที่พิเศษกว่าใครเพื่อน
ทุกวันนี้อะไรในชีวิตเรากำลังถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นดิจิทัลไปเกือบหมดแล้ว ลองคิดดูว่าถ้าวันหนึ่งเกิดเรื่องไม่คาดฝันขึ้นกับเรา ทรัพย์สินพวกนี้ไม่ว่าจะเป็นคริปโต รหัสผ่าน หรือบัญชีสำคัญ ก็มีสิทธิ์หายสาบสูญไปตลอดกาลได้ง่าย ๆ
เพื่อป้องกันไม่ให้เงินหรือข้อมูลของคุณต้องจมหายไปฟรี ๆ บทความนี้จะพามาดูวิธีเตรียมส่งต่อ “มรดกดิจิทัล” ให้คนข้างหลังแบบเข้าใจง่าย ซึ่งใช้เวลาตั้งค่าระบบทั้งหมดนี้ไม่ถึง 30 นาทีเท่านั้น
1 ข้อมูลบน iPhone
ผู้ใช้งาน iPhone ให้เข้าไปที่ตั้งค่า > บัญชีของคุณ > การลงชื่อเข้าใช้และความปลอดภัย > ผู้ติดต่อรับมรดก จากนั้นให้เพิ่มรายชื่อของคนที่คุณไว้ใจที่สุดเข้าไป
เมื่อเสร็จแล้วระบบจะมอบกุญแจเข้าถึงข้อมูลของคุณให้กับผู้ใช้ดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นรูปภาพ,ไฟล์,อีเมล หรือทั้งหมดบน iCloud ซึ่งจะสามารถเปิดใช้ได้ก็ต่อเมื่อมีการยืนยันควบคู่กับใบมรณบัตร ซึ่งถ้าหากไม่เตรียมตัวก่อนอาจต้องเสียเวลาทะเลาะกับพนักงาน Apple โดยใช่เหตุและอาจไม่การันตีได้ว่าจะได้รับข้อมูลสำคัญไป
2 บัญชี Google
ให้เข้าไปที่ myaccount.google.com/inactive จากนั้นตั้งเวลาไว้ว่าจะให้เริ่มดำเนินการเมื่อเวลาผ่านไปนานเท่าไร โดยที่ผู้ใช้สามารถเลือกได้ว่าจะมอบข้อมูลส่วนไหนให้กับใครเป็นพิเศษ ทำให้ไม่ใช่ทุกคนจะสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ทั้งหมด หากผู้ใช้ไม่ยินยอมตั้งแต่ต้น เหมาะสมสำหรับการแชร์ข้อมูลความลับที่ไม่อยากคนรู้เยอะ
3 พาสเวิร์ด
เปิดใช้งานเครื่องมือจำพวก Password manager เช่น Bitwarden, LastPass, หรือ Dashlane แล้วกรอกรหัสจากแพลตฟอร์มต่างๆที่ใช้ จากนั้นก็ให้เข้าไปตั้งค่าเลือกผู้ที่จะรับมรดกรหัสผ่านต่อ พอถึงเวลาพวกเขาก็จะได้ข้อมูลชุดนี้ออกไป
4 คริปโต
แม้จะเป็นสิ่งที่ซับซ้อนที่สุดในบรรดามรดกทางดิจิทัล แต่วิธีการเตรียมตัวเพื่อส่งมอบนั้นกลับมีความ “โลว-เทค” มากที่สุด เพราะคุณไม่สามารถไว้ใจโลกออนไลน์ได้เลยแม้แต่น้อยในการรักษาความลับของกระเป๋าเงิน วิธีการที่ดีที่สุดจึงตกไปอยู่ที่การเขียนด้วยมือ 100% จากนั้นก็นำไปเก็บในที่ปลอดภัย และทำโน้ตทิ้งไว้ให้คนที่ไว้ใจได้ไปหาต่อเอาเองในภายหลัง
5 บัญชีโซเชียล
ในส่วนของบัญชีโซเชียล ผู้ใช้จะมีสิทธิ์เลือกได้ว่าจะส่งมอบบัญชีให้คนอื่นดูแลต่อ หรือตั้งเวลาไว้ให้ลบบัญชีโดยอัตโนมัติ ซึ่งในกรณีของ Facebook สามารถทำได้ด้วยการไปที่ Settings > Accounts Center > Personal Details > Account Ownership and Control > Memorialization Settings โดย คนที่ได้รับแต่งตั้งจะจัดการโปรไฟล์สาธารณะได้ แต่เข้า DM หรือแอบอ้างไม่ได้
6 PIN มือถือ
หลายคนมักจะลืมว่า รหัสยืนยันตัวตน 2FA ส่วนใหญ่มักจะส่งมาที่โทรศัพท์ ถ้าเปิดเครื่องไม่ได้ ครอบครัวก็จะเข้าไม่ได้ทุกอย่าง ดังนั้น คุณควรจะบอกรหัสปลดล็อกให้กับคนที่ไว้ใจล่วงหน้า หรือไม่ก็จดลงโน้ตในหน้าเดียว
7 เอกสารหน้าเดียว
จากที่ได้กล่าวไปข้างต้น เอกสาร/โน้ต หน้าเดียวถือว่าเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในการส่งต่อมรดกดิจิทัล เพราะคุณมีหน้าที่ที่จะต้องจดบันทึกทุกอย่างที่นึกออกลงในกระดาษแผ่นเดียวให้ครบถ้วนตั้งแต่ รหัสเข้ามือถือไปจนถึง seed phrase crypto
การสำรองข้อมูลทั้งหมดไว้ในที่แห่งเดียวแม้จะมีความเสี่ยงอยู่บ้างแต่มันก็จะช่วยให้คนในครอบครัวสามารถเข้าถึงมรดกของคุณได้อย่างสะดวกขึ้นและไม่ขาดตกบกพร่องไป แต่ตัวผู้ใช้เองก็ควรจะหมั่นอัปเดตข้อมูลในเอกสารนี้ทุกปีเผื่อว่ามีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นจะได้แก้ไขได้ทัน
ข้อควรระวัง
สำหรับผู้ที่จะเตรียมตัวส่งมอบมรดกดิจิทัลควรพึงระลึกไว้เสมอว่า อย่าฝากข้อมูลไว้บนระบบออนไลน์ เช่น Google Docs เพราะนอกจากข้อมูลจะถูกปิดกั้นแล้วยังมีสิทธิ์ที่จะถูกเจาะได้ด้วย แล้วก็ต้องอย่าลืมด้วยว่าคนที่คุณคิดว่ารู้ข้อมูลแล้วบางทีพวกเขาก็อาจยังไม่รู้จึง ดังนั้นจึงควรต้องกำชับอยู่เสมอ และสุดท้ายคืออย่าพึ่งพาธนาคารเพียงอย่างเดียว เพราะไม่อย่างนั้นคุณอาจต้องเสียเวลาเป็นปีๆ แทนที่จะได้รีบย้ายมรดกให้เสร็จ สร้างภาระให้กับคนข้างหลังโดยไม่ได้ตั้งใจ
