Vitalik ใช้ AI ในเครื่องกันข้อมูลรั่ว ขณะนักเทรดไทยส่งพอร์ตให้ ChatGPT

ลองเปิดประวัติแชตใน ChatGPT, Gemini หรือ Claude ของคุณตอนนี้ แล้วนับดูว่าเคยพิมพ์อะไรไปบ้าง ภาพหน้าจอพอร์ต Binance ที่แคปส่งไปถามว่า “ควรขายไหม” ยอดกำไรขาดทุนของเดือนที่แล้ว ที่อยู่กระเป๋า MetaMask ที่วางให้ AI ช่วยเช็กธุรกรรม คำถามเรื่องภาษีคริปโตที่บอกทั้งยอดเงินและชื่อเว็บกระดานเทรดที่ใช้ บางคนอาจเคยวาง seed phrase เข้าไปถามว่า “อันนี้ถูกรูปแบบไหม” ด้วยซ้ำ

ทุกอย่างนั้นถูกเก็บอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ของบริษัทอื่น ผูกกับอีเมลและเบอร์โทรของคุณ และอาจเป็นแผนที่ความมั่งคั่งคริปโตของคุณที่ละเอียดที่สุดเท่าที่มีอยู่บนโลก ละเอียดกว่าที่เว็บกระดานเทรดรู้ ละเอียดกว่าที่กรมสรรพากรรู้ และละเอียดกว่าที่ภรรยาหรือสามีของคุณรู้

ในขณะเดียวกัน ชายที่สร้างเครือข่ายที่มีมูลค่าราว 3.3 แสนล้านดอลลาร์อย่าง Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum กลับไม่ยอมส่งแม้แต่ข้อมูลเรื่องอาหารและการออกกำลังกายของตัวเองให้ AI รุ่นท็อปโดยตรง เขาเลือกให้โมเดลที่รันอยู่ในเครื่องตัวเองคัดข้อมูลส่วนตัวออกก่อนทุกครั้ง คำถามที่บทความนี้อยากชวนคิดคือ ใครกันแน่ที่เป็นผู้ดูแลความลับคริปโตของคุณ ระหว่าง hardware wallet ที่คุณจ่ายเงินซื้อมาหลายพันบาท กับแชตบอตที่คุณคุยด้วยทุกวัน

Vitalik ไม่ยอมให้ AI รู้แม้แต่เมนูอาหารของตัวเอง

เช้าวันที่ 4 ต.ค. ตามเวลาไทย ชุมชนคริปโตใน X พูดถึงการทดลองล่าสุดของ Vitalik กันอย่างกว้างขวาง inside predict รายงานว่า Vitalik เปิดตัวการทดลอง AI ด้านสุขภาพที่ให้ความสำคัญกับความเป็นส่วนตัวเป็นอันดับแรก โดยใช้โมเดลในเครื่องควบคุมการจัดการข้อมูลฟิตเนสส่วนตัวโดยไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล ส่วน BLOCKCAST.CC NEWS ระบุรายละเอียดเพิ่มว่า เขานำข้อมูลสุขภาพและข้อมูลการเดินทางของตัวเองมาให้ AI ช่วยวางแผนอาหารและการออกกำลังกายเฉพาะบุคคล โดยมีโมเดลตระกูล Qwen ที่รันในเครื่องทำหน้าที่เป็นผู้คุมประตู คอยแปลงคำถามก่อนส่งต่อไปยังโมเดลรุ่นท็อปบนคลาวด์

ภาพด้านล่างคือหลักฐานที่น่าสนใจที่สุดของเรื่องนี้ เพราะมันคือกระบวนการคิดของโมเดลในเครื่อง ขณะตัดสินใจว่าจะส่งอะไรออกไปได้บ้าง ส่วนที่ถูกคาดแถบสีแดงคือข้อมูลส่วนตัวที่ถูกปิดไว้

ถ้าอ่านข้อความในภาพจะเห็นว่าโมเดลคิดละเอียดมาก มันเริ่มจากการบอกตัวเองว่า ถ้ารวมข้อมูลบางชุดไว้ในคำถามเดียว “จะพอโยงกลับมาหาตัวบุคคลได้” จึงแยกส่งไว้ต่างหาก จากนั้นมันตั้งคำถามต่อว่า คำขอทั้ง 3 รายการวิ่งผ่าน “บัญชีเติมเงินล่วงหน้าบัญชีเดียวกัน” แล้วตัวบัญชีนั้นจะกลายเป็นตัวตนเสียเองหรือเปล่า แม้ระบบจะสร้างตัวตนบนเครือข่ายใหม่ทุกครั้งที่เรียกใช้และชำระเงินแยกเป็นรายคำขอ แต่ก็อาจมีกระเป๋าเงินใบเดียวที่โยงทุกอย่างเข้าหากัน

ข้อสรุปที่โมเดลเลือกคือ ลดสิ่งที่แต่ละคำขอเปิดเผยให้น้อยที่สุด เขียนคำถามให้อ่านเหมือน “คำถามในตำราเรียน” แทนคำถามของคนคนหนึ่ง ใช้ช่วงตัวเลขหรือตัวเลขปัดกลมแทนค่าจริงจากผลตรวจ และ “ห้ามรวมค่าหลายตัวของคนคนเดียวไว้ด้วยกันเด็ดขาด” เพราะถ้ารวมกันเมื่อไร มันจะกลายเป็นแฟ้มข้อมูลของคนคนเดียวทันที

ลองหยุดคิดตรงนี้สักนิด นี่คือคนที่เข้าใจระบบกระจายศูนย์และการติดตามธุรกรรมบนเชนดีที่สุดคนหนึ่งในโลก เขากังวลแม้กระทั่งว่าการจ่ายค่าบริการ AI ผ่านกระเป๋าใบเดียวจะโยงคำถามสุขภาพหลายข้อเข้าหากันได้ แล้วเรื่องที่เขากังวลยังเป็นแค่ผลตรวจเลือดกับตารางวิ่ง ไม่ใช่ยอดเงินในพอร์ต

แชต “ช่วยดูพอร์ตหน่อย” คือแฟ้มความมั่งคั่งที่ครบที่สุดของคุณ

ทีนี้ลองเทียบกับพฤติกรรมที่นักเทรดไทยจำนวนมากทำกันเป็นกิจวัตร แคปหน้าจอแอป Bitkub หรือ Binance ทั้งหน้า ซึ่งมักติดทั้งยอดรวมเป็นบาท ชื่อเหรียญ จำนวนที่ถือ และบางครั้งก็ติดชื่อบัญชีหรืออีเมลมุมบน ส่งเข้า ChatGPT แล้วพิมพ์ว่า “พอร์ตแบบนี้ควรขายตอนไหน” หรือวางที่อยู่กระเป๋าแล้วขอให้ช่วยสรุปว่าเคยโอนเข้าออกเท่าไร ทั้งที่ข้อมูลบนบล็อกเชนเป็นสาธารณะอยู่แล้ว สิ่งเดียวที่ยังปกป้องคุณอยู่คือ “ไม่มีใครรู้ว่าที่อยู่นี้เป็นของคุณ” และคุณเพิ่งยื่นคำตอบนั้นให้บริษัท AI ไปเอง

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่แชตเดียว แต่อยู่ที่การสะสม แชตเมื่อเดือนมีนาบอกว่าคุณถือ ETH เท่าไร แชตเดือนมิถุนาบอกที่อยู่กระเป๋า แชตเดือนสิงหาถามเรื่องยื่นภาษีพร้อมระบุรายได้ แชตเดือนกันยาถามเรื่องซื้อคอนโดย่านไหนดี ทั้งหมดผูกอยู่กับบัญชีเดียวที่ล็อกอินด้วย Gmail ส่วนตัว ฟีเจอร์ “ความจำ” ของแชตบอตหลายเจ้ายังช่วยสรุปข้อมูลพวกนี้ไว้ให้อีกชั้นด้วย

สิ่งที่ Vitalik พยายามหลีกเลี่ยงอย่างหนัก คือการรวมข้อมูลหลายชิ้นของคนคนเดียวไว้ในที่เดียว แต่สิ่งที่นักเทรดทั่วไปทำ คือการสร้างแฟ้มแบบนั้นด้วยมือตัวเองทุกวัน ครบทั้งชื่อ ตัวตน ยอดเงิน ที่อยู่บนเชน กลยุทธ์ และแม้แต่ช่วงเวลาที่คุณมักจะเครียดจนตัดสินใจพลาด

แชตกับ AI ไม่มีสิทธิ์คุ้มครองแบบคุยกับทนายหรือหมอ

หลายคนคิดว่าแชตกับ AI เป็นเรื่องส่วนตัวเหมือนคุยกับที่ปรึกษา แต่คนที่พูดเรื่องนี้ตรงที่สุดคือ Sam Altman ซีอีโอของ OpenAI เอง ในการให้สัมภาษณ์ในพอดแคสต์เมื่อกลางปี 2025 เขายอมรับว่าบทสนทนากับ ChatGPT ไม่มีสิทธิ์คุ้มครองทางกฎหมายแบบที่คนไข้มีกับหมอ หรือลูกความมีกับทนาย หากมีคดีความ บริษัทอาจถูกบังคับให้ส่งบทสนทนาเหล่านั้นออกมาได้ เขาเองก็บอกว่าเรื่องนี้ “แย่มาก” และควรมีการแก้ไข แต่จนถึงตอนนี้กฎหมายยังตามไม่ทัน

ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมคือคดีที่ The New York Times ฟ้อง OpenAI เรื่องลิขสิทธิ์ ศาลสหรัฐฯ เคยสั่งให้ OpenAI เก็บรักษาบันทึกบทสนทนาของผู้ใช้ไว้ รวมถึงแชตที่ผู้ใช้กดลบไปแล้วด้วย คำสั่งนี้ทำให้ผู้ใช้จำนวนมากเพิ่งรู้ว่า ปุ่มลบในหน้าจอไม่ได้แปลว่าข้อมูลหายไปจากโลกเสมอไป

ความเสี่ยงยังมาจากช่องทางที่คาดไม่ถึงด้วย ปลายปี 2025 OpenAI แจ้งว่า Mixpanel ผู้ให้บริการวิเคราะห์ข้อมูลภายนอกที่บริษัทใช้งาน ถูกเจาะระบบ ทำให้ข้อมูลของผู้ใช้ API บางส่วนอย่างชื่อ อีเมล และตำแหน่งโดยประมาณหลุดออกไป แม้ครั้งนั้นจะไม่ใช่เนื้อหาแชต แต่มันพิสูจน์ว่าข้อมูลของคุณไม่ได้อยู่แค่ในมือบริษัท AI เพียงเจ้าเดียว ก่อนหน้านั้นก็มีกรณีลิงก์แชร์บทสนทนา ChatGPT ถูก Google เก็บไปแสดงในผลค้นหา จนบริษัทต้องถอดฟีเจอร์นั้นออก ใครที่เคยกดแชร์แชตวิเคราะห์พอร์ตให้เพื่อนดู ลองนึกดูว่าข้อมูลนั้นอาจเคยถูกค้นเจอได้ด้วยคำค้นธรรมดา ๆ

ทั้งหมดนี้ยังไม่ได้นับพนักงานภายในที่อาจเข้าถึงข้อมูลเพื่อตรวจสอบความปลอดภัย บัญชีของคุณเองที่อาจถูกขโมยรหัสผ่าน หรือมัลแวร์ขโมยข้อมูลในเครื่องที่ดึงเซสชันการล็อกอินไปได้ทั้งชุด ถ้าแฮกเกอร์เข้าบัญชี AI ของคุณได้ สิ่งที่เขาได้ไม่ใช่แค่รหัสผ่าน แต่เป็นประวัติการเงินที่คุณเล่าเองทั้งหมด

จากแชตที่รั่วสู่การบุกถึงหน้าบ้าน

บางคนอาจคิดว่า ข้อมูลหลุดแล้วยังไง อย่างมากก็โดนสแปม แต่โลกคริปโตตอนนี้ไม่ได้ใจดีขนาดนั้น ข้อมูลของ Chainalysis ระบุว่าปี 2025 มูลค่าคริปโตที่ถูกขโมยทั่วโลกพุ่งทะลุ 3.4 พันล้านดอลลาร์ โดยเฉพาะเหตุการณ์ Bybit ถูกแฮกราว 1.5 พันล้านดอลลาร์เพียงครั้งเดียว และแนวโน้มการโจมตีรายบุคคลก็เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน

ที่น่ากลัวกว่าการแฮกคือสิ่งที่วงการเรียกว่า wrench attack หรือการใช้ความรุนแรงทางกายภาพบังคับให้เจ้าของโอนคริปโต ฝรั่งเศสกลายเป็นจุดร้อนของเรื่องนี้ ต้นปี 2025 David Balland ผู้ร่วมก่อตั้ง Ledger ถูกลักพาตัวและทำร้ายร่างกายเพื่อเรียกค่าไถ่เป็นคริปโต ตามมาด้วยคดีลักพาตัวคนในครอบครัวของผู้ถือคริปโตอีกหลายครั้งทั้งในยุโรปและเอเชีย คนร้ายกลุ่มนี้ไม่ต้องเจาะ hardware wallet เลย พวกเขาแค่ต้องรู้ 3 อย่าง คือ คุณเป็นใคร คุณมีเท่าไร และคุณอยู่ที่ไหน

ทีนี้ลองนึกภาพแชตชื่อ “ช่วยวิเคราะห์พอร์ตหน่อย” ที่มีภาพหน้าจอยอดรวม 8 หลัก ที่อยู่กระเป๋า ชื่อจริงจากบัญชีอีเมล และอีกแชตที่ถามว่า “คอนโดแถวอารีย์ราคาเท่าไร” ถ้าข้อมูลชุดนี้หลุดออกไปในวันใดวันหนึ่ง ไม่ว่าจะจากการเจาะระบบ ผู้ให้บริการภายนอก หรือบัญชีของคุณเองโดนขโมย มันคือรายการเป้าหมายสำเร็จรูปที่คนร้ายไม่ต้องสืบอะไรเพิ่มเลย คุณอาจซื้อ hardware wallet ราคาหลายพันบาทมาเก็บ seed phrase อย่างดี แต่กลับเล่าทุกอย่างที่สำคัญกว่านั้นให้แชตบอตฟังฟรี ๆ

ตั้งระบบแบบ Vitalik ที่นักเทรดไทยทำตามได้วันนี้

ข่าวดีคือคุณไม่จำเป็นต้องเป็นวิศวกรระดับ Vitalik ก็ทำตามหลักการเดียวกันได้ ผมสรุปเป็นขั้นตอนที่ทำได้จริงดังนี้

• รันโมเดลในเครื่องสำหรับเรื่องอ่อนไหว โปรแกรมอย่าง Ollama หรือ LM Studio ติดตั้งได้ฟรี ใช้กับโมเดลเปิดอย่าง Qwen, Llama หรือ Gemma ได้บนโน้ตบุ๊กที่มีแรมพอประมาณ อะไรที่มียอดเงินจริง ที่อยู่กระเป๋า หรือข้อมูลภาษี ให้คุยกับโมเดลในเครื่องเท่านั้น ข้อมูลไม่ออกจากคอมพิวเตอร์ของคุณ
• ปิดบังข้อมูลก่อนส่งขึ้นคลาวด์ ถ้าอยากได้ความฉลาดของ AI รุ่นท็อป ให้เปลี่ยนคำถามเป็นแบบ “คำถามในตำรา” เหมือนที่โมเดลของ Vitalik ทำ แทนที่จะพิมพ์ว่า “ผมถือ BTC 2.3 เหรียญ ทุน 4 ล้าน ควรทำยังไง” ให้ถามว่า “นักลงทุนที่ถือ BTC ประมาณ 60% ของพอร์ต ควรคิดเรื่องกระจายความเสี่ยงอย่างไร” ใช้สัดส่วนแทนตัวเลขจริง
• ห้ามวางที่อยู่กระเป๋าและภาพหน้าจอเว็บกระดานเทรดลงใน AI บนคลาวด์ ถ้าต้องตรวจธุรกรรม ให้ใช้ block explorer โดยตรง ถ้าจำเป็นต้องส่งภาพจริง ๆ ให้ครอปเหลือแค่ส่วนที่ต้องถาม และลบชื่อบัญชี ยอดรวม และอีเมลออกก่อน
• seed phrase และ private key ห้ามพิมพ์ลงที่ไหนทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็น AI ในเครื่องหรือบนคลาวด์ ไม่มีเหตุผลใดที่ AI ต้องรู้ข้อมูลนี้ ใครหรืออะไรก็ตามที่ขอ ให้ถือว่าเป็นสัญญาณอันตราย
• แยกคำถาม ไม่รวมข้อมูลไว้ที่เดียว ใช้แชตชั่วคราวที่ไม่บันทึกประวัติ ปิดฟีเจอร์ความจำและการนำข้อมูลไปฝึกโมเดล และอย่ากดแชร์ลิงก์บทสนทนาที่เกี่ยวกับเงิน
• ล้างประวัติเก่าที่มีอยู่ ย้อนกลับไปดูว่าเคยส่งอะไรไปแล้วบ้าง ลบแชตที่มีข้อมูลการเงินจริง ล้างข้อมูลความจำของแชตบอต และเปิดการยืนยันตัวตนสองชั้นให้บัญชี AI เหมือนที่คุณทำกับบัญชีเว็บกระดานเทรด

หลักคิดง่าย ๆ คือ ให้ปฏิบัติต่อบัญชี AI เหมือนเป็นบัญชีเว็บกระดานเทรดอีกบัญชีหนึ่ง เพราะในแง่ข้อมูลแล้ว มันอาจรู้เรื่องของคุณมากกว่าเว็บกระดานเทรดเสียอีก

ความเห็นผู้เขียน

ผมยอมรับตรง ๆ ว่าตัวเองก็เคยแคปพอร์ตส่งให้ AI ช่วยคำนวณต้นทุนเฉลี่ยมาแล้ว ตอนนั้นไม่ได้คิดอะไรเลย มันสะดวก มันเร็ว และมันตอบได้ดีกว่าเพื่อนในกลุ่มไลน์ส่วนใหญ่ด้วยซ้ำ จนได้เห็นกระบวนการคิดของโมเดลที่ Vitalik ใช้ ที่กังวลแม้กระทั่งเรื่องว่ากระเป๋าที่จ่ายค่าบริการจะโยงคำถามเข้าหากันได้ไหม ผมถึงรู้สึกว่าที่ผ่านมาเราประมาทกันขนาดไหน

วงการคริปโตใช้เวลาเกือบสิบปีสอนกันว่า “not your keys, not your coins” เราเถียงกันเรื่อง hot wallet กับ cold wallet เราซื้อแผ่นเหล็กมาสลัก seed phrase แต่เรากลับไม่เคยตั้งคำถามเลยว่า ความลับที่สำคัญพอ ๆ กับกุญแจ คือการที่คนอื่นรู้ว่าเราเป็นใครและมีเท่าไร และตอนนี้ข้อมูลนั้นกระจัดกระจายอยู่ในประวัติแชตของบริษัทเทคที่บอกเองว่าไม่มีสิทธิ์คุ้มครองทางกฎหมายให้

ผมไม่ได้บอกให้เลิกใช้ AI นะครับ มันเป็นเครื่องมือที่ดีมาก และ Vitalik เองก็ยังใช้โมเดลรุ่นท็อปอยู่ เพียงแต่เขาใช้มันอย่างมีชั้นกรองข้อมูล ส่วนตัวผมมองว่าอีกไม่นาน การรันโมเดลในเครื่องจะกลายเป็นเรื่องพื้นฐานของนักลงทุนคริปโตจริงจัง เหมือนที่ hardware wallet เคยเป็นเรื่องของคนส่วนน้อยแล้วกลายเป็นมาตรฐาน คนที่ปรับตัวก่อนจะปลอดภัยกว่า

ลองถามตัวเองดูครับ ถ้าพรุ่งนี้มีข่าวว่าประวัติแชต AI หลุดออกมาทั้งชุด คุณจะนอนหลับไหม ถ้าคำตอบคือไม่ ก็ถึงเวลาเปลี่ยนนิสัยตั้งแต่คืนนี้ ผู้ดูแลความลับคริปโตของคุณไม่ควรเป็นแชตบอตที่เก็บทุกอย่างไว้บนเซิร์ฟเวอร์คนอื่น แต่ควรเป็นตัวคุณเองที่รู้ว่าอะไรควรพิมพ์ และอะไรไม่ควรออกจากเครื่องเลย

ภาพจาก AI