สรุปบทความ
- ข้ามคืนวันที่ 20 ถึง 21 พ.ย. 2569 Tether ขึ้นบัญชีดำ 3 กระเป๋าบน TRON รวม USDT ราว $7.6 ล้านในเวลาประมาณ 2 ชั่วโมงครึ่ง โดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า
- สัปดาห์เดียวกัน มีรายงานว่ากระเป๋าที่โยงกับการแฮก Bybit ส่งเงินราว $9 ล้านผ่านโมดูลแลก Stablecoin ของ Sky ซึ่งไม่มีปุ่มอายัด จากยอดที่ถูกกล่าวหาว่ารวมราว $101.9 ล้าน
- คนไทยที่พักเงินใน USDT หรือซื้อผ่าน P2P เสี่ยงถูกระงับบัญชีหากรับเหรียญที่มีต้นทางโยงกับมิจฉาชีพ
แนวโน้มผลกระทบต่อราคา NEUTRAL
เหตุการณ์นี้ไม่ได้กระทบราคาคริปโตโดยตรง เพราะ USDT ยังรักษามูลค่าได้ตามปกติ แต่ตอกย้ำความเสี่ยงด้านการถูกอายัดและการฟอกเงินที่ผู้ถือ Stablecoin มักมองข้าม ซึ่งอาจทำให้หน่วยงานกำกับดูแลเข้มงวดขึ้นในระยะยาว
ถ้าคุณกำลังหนีตลาดขาลงไปพักเงินไว้ใน USDT บน TRON เพราะเชื่อว่าเป็นที่ปลอดภัยที่สุดในโลกคริปโต ลองคิดใหม่อีกครั้ง ข้ามคืนระหว่างวันที่ 20 ถึง 21 พ.ย. 2569 มี USDT บนเครือข่าย TRON ราว $7.6 ล้านถูกขึ้นบัญชีดำภายในเวลาประมาณ 2 ชั่วโมงครึ่ง เจ้าของกระเป๋าไม่ได้รับแจ้งล่วงหน้า ไม่มีการไต่สวนในศาลให้เห็น บริษัทกดสั่งครั้งเดียว เงินก็ขยับไม่ได้อีกเลย
ในสัปดาห์เดียวกัน อีกฟากหนึ่งของโลก Stablecoin กลับเล่าเรื่องตรงข้าม มีรายงานว่ากระเป๋าที่ถูกโยงกับการแฮก Bybit ส่งเงินราว $9 ล้านผ่านโมดูลแลก Stablecoin ของ Sky (เดิมชื่อ MakerDAO) โดยเงินก้อนนี้ถูกกล่าวหาว่าเป็นส่วนหนึ่งของยอดรวมราว $101.9 ล้านที่กระเป๋าฝั่งเกาหลีเหนือโยกผ่านระบบนี้ ไม่มีใครหยุดได้ เพราะระบบนี้ไม่มีปุ่มอายัดมาตั้งแต่แรก
สองเหตุการณ์ที่เกิดในสัปดาห์เดียวกันบอกความจริงที่หลายคนไม่อยากได้ยิน ดอลลาร์ดิจิทัลในกระเป๋าคุณมีอยู่แค่ 2 แบบ แบบแรกคือเหรียญที่บริษัทสั่งแช่แข็งได้ทุกเมื่อ แบบที่สองคือเหรียญที่แฮกเกอร์ใช้ฟอกเงินได้อย่างอิสระ ทางเลือกที่สามที่ทั้งปลอดภัยจากบริษัทและปลอดภัยจากโจรนั้นยังไม่มีอยู่จริง คำถามคือ คุณถือแบบไหนอยู่ และใครคือคนที่ถือสวิตช์ปิดเงินของคุณ
คืนเดียว 3 กระเป๋าถูกล็อกรวม $7.6 ล้าน
ข้อมูลจากบัญชี USDT Ban List บน X ซึ่งคอยติดตามรายการกระเป๋าที่ Tether ขึ้นบัญชีดำ แสดงให้เห็นว่าในคืนนั้นมี 3 ที่อยู่บน TRON ถูกอายัดติด ๆ กัน กระเป๋าแรกมี USDT อยู่ราว $1.17 ล้าน กระเป๋าที่สองราว $834,000 และกระเป๋าที่สามก้อนใหญ่ที่สุดราว $5.64 ล้าน รวมกันประมาณ $7.6 ล้าน ทั้งหมดเกิดขึ้นในเวลาราว 2 ชั่วโมงครึ่ง
กลไกเบื้องหลังเรียบง่ายจนน่าตกใจ สัญญาอัจฉริยะของ USDT มีฟังก์ชันขึ้นบัญชีดำฝังอยู่ในตัว เมื่อที่อยู่ไหนถูกใส่ชื่อ เหรียญในกระเป๋านั้นจะโอนออกไม่ได้ทันที ไม่ว่าเจ้าของจะถือ Private Key อยู่ในมือหรือไม่ก็ตาม และในอดีต Tether เคยใช้สิทธิ์ทำลายเหรียญในกระเป๋าที่ถูกอายัดแล้วเสกใหม่คืนให้ผู้เสียหายมาแล้วด้วย นี่ไม่ใช่ข้อบกพร่องของระบบ แต่เป็นสิ่งที่ออกแบบมาตั้งแต่ต้น ซึ่ง Circle ผู้ออก USDC ก็มีอำนาจแบบเดียวกัน
คืนเดียวกันนั้นเอง Francis CGL โพสต์ข้อความเมื่อเวลาตี 2:49 ตามเวลาไทย (19:49 UTC วันที่ 20 พ.ย.) ว่า “ในการสืบสวนบนบล็อกเชน ทุกวินาทีมีความหมาย” และอธิบายต่อว่าความท้าทายใหญ่ที่สุดอย่างหนึ่งของการปราบอาชญากรรมคริปโตคือความเร็วที่เงินเคลื่อนที่ได้ ธุรกรรมที่น่าสงสัยหนึ่งรายการอาจถูกโอนต่อหลายทอดข้ามกระเป๋าและข้ามเครือข่ายได้ภายในไม่กี่นาที ภาพประกอบโพสต์เป็นนาฬิกาจับเวลาพร้อมสายฟ้าใต้โลโก้ TRON และคำว่า “ตอบสนองอย่างรวดเร็ว”

ฟังดูดีใช่ไหม ถ้ากระเป๋าเหล่านั้นเป็นของแก๊งต้มตุ๋นจริง การล็อกเงินได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงคือชัยชนะของผู้เสียหาย แต่ลองกลับด้านดู ความเร็วแบบนี้หมายความว่าการตัดสินใจเกิดขึ้นเร็วกว่ากระบวนการยุติธรรมแบบปกติหลายเท่า และถ้าวันหนึ่งกระเป๋าที่ถูกล็อกเป็นของคนบริสุทธิ์ที่บังเอิญรับเงินจากต้นทางสกปรกมา เขาจะไปร้องเรียนกับใคร
ใครถือสวิตช์ปิดเงินในกระเป๋าคุณ
คำตอบชัดขึ้นเรื่อย ๆ Digital เจ้ามือ ระบุว่าปัจจุบันมี USDT อยู่บน TRON มากกว่า $9.4 หมื่นล้าน และเมื่อวันที่ 12 พ.ย. ที่ผ่านมา TRON, Tether และบริษัทวิเคราะห์ข้อมูลบล็อกเชน Chainalysis ได้ประกาศจับมือกันตั้งหน่วยงานชื่อ Digital Crime Task Force (DCTF) เพื่อปกป้องกิจกรรมบนเครือข่าย

ดูภาพนี้ให้ดี โล่ 3 อันเรียงกัน โล่ซ้ายคือ TRON เจ้าของเครือข่าย โล่กลางคือ Tether ผู้ออกเหรียญและเจ้าของปุ่มอายัด โล่ขวาคือ Chainalysis ผู้ชี้เป้าว่ากระเป๋าไหนน่าสงสัย ใต้ภาพเขียนว่าขับเคลื่อนโดย DCTF ทั้งหมดนี้คือบริษัทเอกชน ไม่มีศาล ไม่มีผู้พิพากษา ไม่มีตัวแทนของคนที่ถือเหรียญ
อีกโพสต์ของ Francis CGL เมื่อเวลาตี 5:09 ของวันที่ 21 พ.ย. ยิ่งทำให้ทิศทางชัด เขาเขียนว่า “การต่อสู้กับอาชญากรรมคริปโตกำลังเปลี่ยนจากการตอบสนองไปสู่การป้องกัน” และบอกว่าความท้าทายไม่ใช่แค่การตรวจจับธุรกรรมน่าสงสัย แต่คือการระบุภัยคุกคามให้เร็วพอที่จะลงมือได้ทัน
คำว่า “ป้องกัน” ในภาษาของการเงินมีความหมายลึกกว่าที่ฟัง มันแปลว่าเงินอาจถูกล็อกก่อนที่ความผิดจะถูกพิสูจน์ ระบบธนาคารแบบเดิมอย่างน้อยยังมีกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค มีขั้นตอนอุทธรณ์ แต่ในโลก Stablecoin ผู้ที่ตัดสินว่าคุณเป็นคนดีหรือคนร้ายคืออัลกอริทึมของบริษัทวิเคราะห์ข้อมูลกับทีมของผู้ออกเหรียญ และผู้ถือ USDT ทุกคนยอมรับเงื่อนไขนี้ไปแล้วตั้งแต่วินาทีที่กดซื้อ ไม่ว่าจะรู้ตัวหรือไม่
อีกฝั่งของเหรียญ เงินแฮก Bybit ไหลผ่าน Sky โดยไม่มีใครหยุดได้
ถ้าคุณกำลังคิดว่า “งั้นไปถือ Stablecoin แบบไม่มีเจ้าของสิ ไม่มีใครมาล็อกเงินเรา” ลองดูเหตุการณ์ฝั่งนี้ก่อน
ย้อนไปเมื่อเดือน ก.พ. 2568 Bybit ถูกแฮกเงินไปราว $1.5 พันล้าน ซึ่งทางการสหรัฐฯ ชี้ว่าเป็นฝีมือแฮกเกอร์เกาหลีเหนือ เงินก้อนนั้นถูกทยอยฟอกมาตลอด และในสัปดาห์นี้มีรายงานว่ากระเป๋าที่ถูกโยงกับการแฮกดังกล่าวส่งเงินราว $9 ล้านผ่านโมดูลแลก Stablecoin ของ Sky โดยถูกกล่าวหาว่าเป็นส่วนหนึ่งของยอดรวมราว $101.9 ล้านที่กระเป๋าฝั่งเกาหลีเหนือโยกผ่านช่องทางนี้ ตัวเลขยอดรวมยังเป็นข้อกล่าวหาที่ไม่มีการยืนยันอย่างเป็นอิสระ
จุดที่น่าคิดที่สุดคือ Sky ไม่ได้ถูกเจาะระบบ ไม่มีบั๊ก ไม่มีช่องโหว่ โมดูลแลกเหรียญทำงานตามที่ออกแบบไว้ทุกประการ คือใครจะมาแลกก็ได้ ไม่ต้องขออนุญาต ไม่ต้องยืนยันตัวตน และไม่มีปุ่มให้ใครกดหยุด สำหรับนักอุดมการณ์คริปโตนี่คือความงามของระบบไร้ตัวกลาง แต่สำหรับเกาหลีเหนือ นี่คือทางด่วนที่ไม่มีด่านตรวจ

Francis CGL ชี้ให้เห็นว่าอาชญากรรมการเงินบนบล็อกเชนไม่ได้มีรูปแบบเดียว เงินที่น่าสงสัยอาจโยงกับการหลอกลงทุน การหลอกให้รักแล้วโอนเงิน ทรัพย์สินที่ถูกขโมย การแฮก หรือการฟอกเงิน ภาพที่เขาใช้ประกอบเป็นกุญแจมือกับค้อนผู้พิพากษา ข้อความว่าปราบอาชญากรรมทางการเงิน
ภาพนี้สวยงามบนเครือข่ายที่มีบริษัทคุมปุ่มอายัด แต่บนระบบอย่างโมดูลของ Sky ทั้งกุญแจมือและค้อนผู้พิพากษาแตะสัญญาอัจฉริยะไม่ได้เลย สิ่งที่ทำได้มีเพียงไล่ตามเงินที่ปลายทาง ตอนที่มันพยายามออกไปแลกเป็นเงินจริง ซึ่งถึงตอนนั้นเงินก็อาจผ่านมาแล้วหลายสิบทอด
ไม่มีทางเลือกที่สามสำหรับดอลลาร์ดิจิทัล
เอาสองเหตุการณ์มาวางเทียบกัน แล้วคุณจะเห็นว่าโลก Stablecoin ถูกบังคับให้เลือกระหว่างสองขั้วเท่านั้น
- ขั้วที่มีปุ่มอายัด อย่าง USDT และ USDC จับโจรได้เร็ว คืนเงินให้ผู้เสียหายได้ แต่แลกมากับการที่เงินของทุกคนอยู่ภายใต้การตัดสินใจของบริษัท ซึ่งไม่ต้องผ่านศาลก่อนลงมือ
- ขั้วที่ไม่มีปุ่มอายัด อย่างโมดูลแลกเหรียญของ Sky ไม่มีใครมาล็อกเงินคุณได้ แต่ก็ไม่มีใครล็อกเงินของแฮกเกอร์ได้เช่นกัน และวันหนึ่งหน่วยงานกำกับดูแลจะกลับมาไล่ตามระบบแบบนี้

ภาพจากโพสต์เรื่อง “เปลี่ยนจากการตอบสนองไปสู่การป้องกัน” ของ Francis CGL สรุปสถานการณ์นี้ได้โดยไม่ตั้งใจ แฮกเกอร์สวมฮู้ดนั่งอยู่ด้านหลัง โล่แม่กุญแจตั้งอยู่ด้านหน้า คำถามที่ภาพไม่ได้ตอบคือ ใครถือกุญแจดอกนั้น และกุญแจดอกเดียวกันนี้ล็อกได้แค่แฮกเกอร์จริงหรือ
ประวัติศาสตร์บอกเราแล้วว่าขั้วที่สองไม่ได้ปลอดภัยถาวร เมื่อปี 2565 สำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศสหรัฐฯ (OFAC) เคยคว่ำบาตร Tornado Cash ซึ่งเป็นแค่โค้ดบนบล็อกเชน ใครที่ใช้งานหรือรับเงินผ่านระบบนั้นต้องเจอปัญหาตามมามากมาย ระบบที่ไม่มีปุ่มอายัดจึงไม่ได้หลุดพ้นจากอำนาจรัฐ มันแค่ย้ายความเสี่ยงจาก “บริษัทล็อกเงินคุณ” ไปเป็น “รัฐขึ้นบัญชีดำทั้งระบบ” ซึ่งอาจลากเงินของคนธรรมดาที่ใช้งานอยู่ลงไปด้วย
นี่คือเหตุผลที่ผมบอกว่าไม่มีทางเลือกที่สาม ยิ่ง Stablecoin โตขึ้นจนกลายเป็นท่อเงินดอลลาร์ของโลก แรงกดดันให้ทุกระบบต้องมีสวิตช์ปิดก็ยิ่งมากขึ้น ส่วนระบบที่ไม่มีสวิตช์ก็จะกลายเป็นเป้าของอาชญากรและของหน่วยงานรัฐไปพร้อมกัน
คนไทยที่ซื้อ USDT ผ่าน P2P เสี่ยงกว่าที่คิด

มาถึงเรื่องที่ใกล้ตัวที่สุด ตอนนี้ตลาดคริปโตอยู่ในโซนกลัวสุดขีด เทรดเดอร์ไทยจำนวนไม่น้อยขาย Altcoin แล้วย้ายเงินไปพักใน USDT บน TRON เพราะค่าธรรมเนียมถูกและโอนเร็ว อีกส่วนหนึ่งซื้อ USDT ผ่านช่องทาง P2P เพราะได้เรทดีกว่า ทั้งสองกลุ่มเชื่อว่ากำลังถือสินทรัพย์ที่นิ่งที่สุดในตลาด
ราคาอาจนิ่งจริง แต่ความเสี่ยงไม่ได้อยู่ที่ราคา มันอยู่ที่ “ประวัติ” ของเหรียญที่คุณได้รับมา เวลาซื้อ P2P คุณไม่มีทางรู้ว่า USDT ที่คนขายส่งมาผ่านมือใครมาบ้าง TRON เป็นเครือข่ายที่ USDT ไหลเวียนมากที่สุด และเป็นช่องทางที่แก๊งต้มตุ๋นในภูมิภาคนี้นิยมใช้โยกเงินมาตลอด ถ้าเหรียญที่คุณรับมามีต้นทางเชื่อมโยงกับกระเป๋าที่ถูกจับตา ความเสี่ยงที่ตามมามีอย่างน้อย 3 ชั้น
- ชั้นแรก เมื่อคุณโอนเหรียญเข้ากระดานเทรด ระบบตรวจสอบของกระดานเทรดอาจตั้งธงแดงกับเงินก้อนนั้น และระงับบัญชีระหว่างรอตรวจสอบ ซึ่งอาจใช้เวลานาน
- ชั้นที่สอง ถ้ากระเป๋าของคุณมีธุรกรรมโยงกับเครือข่ายกระเป๋าที่กำลังถูกสอบสวน กระเป๋านั้นก็อาจถูกจับตาไปด้วย และอย่างที่เห็นในคืนวันที่ 20 ถึง 21 พ.ย. การอายัดเกิดขึ้นได้โดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า
- ชั้นที่สาม ซึ่งคนไทยคุ้นเคยดี คือฝั่งเงินบาท ถ้าเงินที่วนอยู่ในวงซื้อขาย P2P มาจากเหยื่อมิจฉาชีพ บัญชีธนาคารที่เกี่ยวข้องอาจถูกอายัดในฐานะบัญชีม้า แม้เจ้าของจะไม่รู้เรื่องเลยก็ตาม
สิ่งที่ทำได้คือลดโอกาสรับเหรียญที่มีประวัติไม่ชัดเจน เช่น ซื้อขายผ่านกระดานเทรดที่ได้รับอนุญาตจากสำนักงาน ก.ล.ต. ระวังข้อเสนอที่เรทดีผิดปกติ เก็บหลักฐานการซื้อขายทุกครั้ง และอย่าคิดว่าการพักเงินใน Stablecoin เหรียญเดียวบนเครือข่ายเดียวคือการกระจายความเสี่ยง เพราะทั้งก้อนยังอยู่ใต้การตัดสินใจของบริษัทเดียว
ความเห็นผู้เขียน

ผมไม่ได้เขียนบทความนี้เพื่อบอกว่า Tether ผิดที่อายัดเงิน หรือ Sky ผิดที่ไม่มีปุ่มอายัด ส่วนตัวผมคิดว่าถ้ากระเป๋า 3 ใบในคืนนั้นเป็นของแก๊งต้มตุ๋นจริง การล็อกได้ภายใน 2 ชั่วโมงครึ่งคือเรื่องดีสำหรับเหยื่อ และผมก็ไม่สบายใจเลยที่เงินแฮกจาก Bybit ไหลผ่านระบบ DeFi ได้ราวกับเดินผ่านประตูหน้าบ้าน
สิ่งที่ผมอยากให้คนไทยตาสว่างคือ คำว่า “Stablecoin ปลอดภัย” มันแค่ครึ่งเดียวของความจริง มันปลอดภัยจากความผันผวนของราคา แต่ไม่ได้ปลอดภัยจากการตัดสินใจของคน คุณถือ USDT ก็เท่ากับยอมให้ Tether มีสิทธิ์ขาดเหนือเงินของคุณ คุณหนีไปถือเหรียญที่ไม่มีเจ้าของ ก็ต้องยอมรับว่าวันหนึ่งระบบนั้นอาจโดนรัฐเล่นงานทั้งกระดาน
ในมุมมองของผม คำถามที่ควรถามไม่ใช่ “เหรียญไหนปลอดภัยที่สุด” แต่คือ “ฉันยอมให้ใครถือสวิตช์ปิดเงินของฉัน และฉันรู้ไหมว่าเขาจะกดมันเมื่อไหร่” ถ้าตอบไม่ได้ แปลว่าคุณยังไม่รู้จักเงินที่ตัวเองถืออยู่จริง ๆ
สิ่งที่ผมจะจับตาต่อจากนี้คือ DCTF จะเปิดเผยหลักเกณฑ์การอายัดให้สาธารณะตรวจสอบได้แค่ไหน มีช่องทางอุทธรณ์สำหรับคนที่โดนลูกหลงหรือไม่ และหน่วยงานกำกับดูแลจะตอบโต้กรณีเงินเกาหลีเหนือไหลผ่าน Sky อย่างไร เพราะคำตอบของสองเรื่องนี้จะกำหนดว่าดอลลาร์ดิจิทัลในอนาคตจะเป็นเงินของเรา หรือเป็นเงินที่เราแค่ได้รับอนุญาตให้ถือไว้ชั่วคราว
ภาพจาก AI

