Vitalik เผยแผนยกระดับความเป็นส่วนตัว Ethereum ด้วย AA และ FOCIL

ตามรายงานจาก Cointelegraph Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum ได้เปิดเผยแผนระยะสั้นเพื่อยกระดับความเป็นส่วนตัวในระดับ protocol ของ Ethereum ครอบคลุมหลายด้าน ได้แก่ Account Abstraction (AA) ร่วมกับ FOCIL, Keyed Nonces และการปรับปรุงระดับ access layer โดย Keyed Nonces ถูกเสนออย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 5 พ.ค. 2569 ในรูปแบบ EIP-8250 ส่วน Account Abstraction และ FOCIL นั้นมีแผนรวมอยู่ใน Hegota hard fork ซึ่งตั้งเป้าเปิดตัวในช่วงครึ่งหลังของปี 2026 ทั้งหมดนี้สะท้อนวิสัยทัศน์ที่ Vitalik ประกาศไว้ตั้งแต่ต้นปีว่าปี 2026 จะเป็นปีที่ Ethereum ฟื้นคืนจิตวิญญาณ “cypherpunk” และให้ความสำคัญกับความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้อย่างจริงจัง

Account Abstraction และ FOCIL คืออะไร และสำคัญอย่างไร

Account Abstraction หรือ AA คือการยกระดับให้บัญชี Ethereum ทุกประเภทสามารถทำงานภายใต้กรอบเดียวกันได้ เปิดทางให้ผู้ใช้ทำธุรกรรมแบบ batch, จ่ายค่าธรรมเนียมด้วยโทเคนที่ไม่ใช่ ETH, ตั้งค่า multi-signature และใช้กระเป๋าเงินที่ต้านทานการโจมตีจากคอมพิวเตอร์ควอนตัมได้ Vitalik เสนอให้ใช้ EIP-8141 ซึ่งเขาอธิบายว่าเป็น proposal แบบ “omnibus” ที่แก้ไขปัญหาที่เหลือทั้งหมดของ AA ในคราวเดียว โดยกลไกหลักอาศัย “frame transactions” ที่ทำให้ธุรกรรมหนึ่งรายการกลายเป็นลำดับของ frame ที่เชื่อมโยงกัน

ส่วน FOCIL (Fork-Choice Enforced Inclusion Lists) หรือ EIP-7805 นั้นถูกออกแบบมาเพื่อต้านการเซ็นเซอร์ธุรกรรม โดยสุ่มเลือกผู้เข้าร่วม 17 รายต่อ slot เพื่อรับประกันว่าธุรกรรมที่ถูกต้องในระบบจะถูกบรรจุลงใน block ภายในเวลาที่กำหนด Vitalik ระบุว่า FOCIL ทำให้การเซ็นเซอร์แบบเป็นระบบแทบเป็นไปไม่ได้ และธุรกรรมที่ถูกต้องจะถูกบรรจุภายใน 1-2 slot แม้ในสภาพแวดล้อมที่มีการต่อต้าน อย่างไรก็ตาม นักพัฒนาบางส่วนอย่าง Ameen Soleimani เคยแสดงความกังวลเรื่องความเสี่ยงทางกฎหมายสำหรับ validator ที่อาจถูกบังคับให้รวมธุรกรรมจากที่อยู่ที่ถูกแบน

Keyed Nonces กับการขยาย state และความเป็นส่วนตัว

หนึ่งในข้อเสนอที่น่าสนใจที่สุดคือ Keyed Nonces ซึ่ง Vitalik เสนอเมื่อต้นเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา ในรูปแบบ EIP-8250 แนวคิดนี้มุ่งสร้างพื้นที่เก็บข้อมูลแบบพิเศษสำหรับกรณีการใช้งานเฉพาะ เช่น nullifier สำหรับธุรกรรมที่ต้องการความเป็นส่วนตัว โดยใช้คู่ (nonce_key, nonce_seq) เพื่อให้สามารถทำธุรกรรมแบบ privacy ได้พร้อมกันหลายรายการและป้องกันการโจมตีแบบ replay ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ระบบนี้อ้างว่าจะรองรับบันทึกที่เกี่ยวข้องกับความเป็นส่วนตัวได้ถึง 500,000 ล้านรายการในระยะเวลา 8 ปี โดยไม่กระทบต่อการกระจายอำนาจของเครือข่าย

แผนการในระดับ access layer ยังครอบคลุมการปรับปรุงความเป็นส่วนตัวของ RPC (Remote Procedure Call) ด้วยการใช้ Trusted Execution Environments (TEE) ในระยะสั้น และมีเป้าหมายระยะยาวที่จะเปลี่ยนไปใช้ระบบ Private Information Retrieval (PIR) ที่ให้ความปลอดภัยทางคณิตศาสตร์ที่แข็งแกร่งกว่า นอกจากนี้ยังแนะนำให้ wallet เชื่อมต่อกับ RPC หลายเซิร์ฟเวอร์ ใช้ RPC แยกต่างหากสำหรับแต่ละ dApp และพัฒนา proof-aggregation protocols เพื่อลดค่าธรรมเนียมสำหรับการใช้งาน privacy protocol ก่อนหน้านี้ Siam Blockchain ได้รายงานเกี่ยวกับ จุดยืนของ Vitalik ที่ย้ำว่า Ethereum จะไม่แข่งขันกับเชนอื่นเพื่อเป็นเชนที่เร็วที่สุด ซึ่งสอดคล้องกับทิศทางที่เน้นความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวมากกว่าความเร็ว

ส่วนตัวผู้เขียนมองว่าแผนของ Vitalik ในครั้งนี้น่าสนใจมาก เพราะเป็นการจัดการปัญหาหลายอย่างพร้อมกัน ทั้งเรื่องความเป็นส่วนตัว การต้านเซ็นเซอร์ และการขยาย state ของเครือข่าย สิ่งที่น่าจับตาคือ Hegota fork ในช่วงครึ่งหลังของปีนี้ว่าจะออกมาตามกำหนดหรือไม่ เพราะที่ผ่านมา Ethereum มักมี delay บ้างเป็นธรรมชาติ อีกประเด็นที่ควรติดตามคือปฏิกิริยาของชุมชนนักพัฒนาต่อ FOCIL โดยเฉพาะเรื่องความเสี่ยงทางกฎหมายที่มีบางคนกังวล ราคา ETH ตอนนี้อยู่ที่ประมาณ $2,131 ซึ่งยังไม่ได้ขยับมากนักจากข่าวนี้ เพราะตลาดมักรอดูการปรับใช้จริงมากกว่าแค่ข้อเสนอ

ที่มา: @Cointelegraph

เครดิตภาพจาก @Cointelegraph