อินฟลูฯ ไทยยกการ์ดสูง ภายใต้บทเรียนจากคดี “แอ็คมี่”

ในช่วงปี 2568 – 2569 ภูมิทัศน์การลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลของประเทศไทยได้เกิดความเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากการเปิดปฏิบัติการทางกฎหมายต่อเครือข่ายการลงทุนขนาดใหญ่ ซึ่งส่งผลให้ดาราและเหล่าอินฟลูฯต้องเพิ่มความระมัดระวังในการรับงานโฆษณา หรือการนำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการเงินและการลงทุนมากยิ่งขึ้น

จุดเปราะบางจากคดี “แอ็คมี่” และความเสียหายระดับพันล้าน

คดีล่าสุดของ นายวรวัฒน์ นาคแนวดี หรือ “แอ็คมี่” และเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เช่น เว็บไซต์ 1000X.live และ Wowbit ได้กลายเป็นกรณีศึกษาที่สำคัญ เนื่องจากมีมูลค่าความเสียหายรวมสูงถึง 1,386 ล้านบาท โดยกลุ่มผู้เสียหายระบุว่า มีการชักชวนให้ลงทุนในเหรียญดิจิทัลชื่อ ACT และแพลตฟอร์มต่าง ๆ พร้อมสัญญาผลตอบแทนที่สูงลิ่ว เช่น 90% ถึง 200% ต่อปี

ปฏิบัติการ Operation Crypto Illusion ของกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) ได้นำไปสู่การออกหมายจับผู้ต้องหาหลายราย และการยึดอายัดทรัพย์สินหรู เช่น รถยนต์ โฉนดที่ดิน และของแบรนด์เนมรวมมูลค่ากว่า 50-60 ล้านบาท 

ขณะที่ตัวนายวรวัฒน์ยังคงปฏิเสธข้อกล่าวหาโดยอ้างว่าเป็นการกลั่นแกล้งทางธุรกิจและยืนยันว่า ตนเพียงแต่ให้ความรู้ด้านการเทรดเท่านั้น 

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์นี้ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนรายย่อยที่ตัดสินใจลงทุนตามภาพลักษณ์ที่ร่ำรวย และชื่อเสียงของเหล่าอินฟลูฯ คนดัง

ความรับผิดชอบทางกฎหมายของอินฟลูเอนเซอร์ 

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้อินฟลูฯ คนดังเริ่มระวังตัวคือ การปรับเปลี่ยนมุมมองทางกฎหมายที่มองว่า อินฟลูเอนเซอร์ไม่ได้เป็นเพียงผู้ให้คำแนะนำ แต่มีสถานะเป็น “ผู้โฆษณา” หรือ “ผู้สนับสนุน” ซึ่งต้องมีความรับผิดชอบต่อคอนเทนต์ที่ตนนำเสนอด้วย 

เพราะหากมีการนำเสนอข้อมูลที่เป็นเท็จหรือเกินจริง อินฟลูเอนเซอร์อาจต้องเผชิญกับข้อหาทางกฎหมายหลายฉบับ ตัวอย่างเช่น

• พ.ร.บ. คุ้มครองผู้บริโภค: กรณีโฆษณาเกินจริงหรือทำให้เข้าใจผิด
• พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์: การนำเข้าข้อมูลอันเป็นเท็จสู่ระบบ
• ความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน: หากพิสูจน์ได้ว่า มีเจตนาร่วมหลอกลวงจนทำให้ผู้อื่นเสียทรัพย์

บทเรียนจากคดีอื่น ๆ เช่น คดี The iCon Group หรือคดีไลฟ์สดขายทองที่ดาราถูกเรียกไปให้ปากคำเพื่อตรวจสอบส่วนร่วม ยิ่งตอกย้ำให้เห็นว่า การรับงานโปรโมทโดยไม่ตรวจสอบความถูกต้องของสินค้า หรือใบอนุญาตของคู่ค้า อาจนำไปสู่คดีอาญาและความเสียหายต่อชื่อเสียงในระยะยาว 

มาตรการกำกับดูแลและโครงการ “Responsible Voices”

เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว หน่วยงานกำกับดูแลหลัก 3 แห่ง ได้แก่ ก.ล.ต., ธปท. และ คปภ. จึงได้ร่วมกันจัดทำโครงการ Responsible Voices สำหรับ Finfluencer 

โดยโครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อยกระดับมาตรฐานการสื่อสารข้อมูลทางการเงิน การลงทุน และการประกันภัย ให้ถูกต้องและมีความรับผิดชอบ โดยเน้นย้ำว่า ผู้ที่มีอิทธิพลต่อความคิดของประชาชนต้องมีความตระหนักถึงผลกระทบจากการให้ข้อมูล เนื่องจากผู้ติดตามมักรู้สึกใกล้ชิด และเชื่อมั่นในคำแนะนำมากกว่าสถาบันการเงินโดยตรง

นอกจากนี้ รัฐบาลยังได้ออก พระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 เพื่อกำกับดูแลแพลตฟอร์มต่างชาติที่ให้บริการในไทย โดยกำหนดให้ต้องขออนุญาตตามกฎหมายไทย หากมีการโฆษณาหรือชักชวนบุคคลในราชอาณาจักร 

มาตรการนี้ช่วยปิดช่องโหว่การใช้แพลตฟอร์มนอกประเทศเป็นเครื่องมือในการฟอกเงินหรือหลอกลวงประชาชน

การขยับตัวของ 3 หน่วยงานยักษ์ใหญ่ผ่านโครงการ Responsible Voices ไปจนถึงการอุดช่องโหว่ทางกฎหมายด้วย พ.ร.ก. สินทรัพย์ดิจิทัลคือ สัญญาณเตือนชัดเจนว่า “ยุคการรีวิวคริปโตแบบไร้ขอบเขต” ได้จบลงแล้ว และนี่คือการสร้างเกราะป้องกันเพื่อไม่ให้อินฟลูเอนเซอร์ไทยต้องก้าวขาเข้าคุก เพียงเพราะความไม่รู้อีกต่อไป

มุมมองผู้เขียน : การที่กฎหมายเริ่มปรับเกณฑ์ให้ อินฟลูเอนเซอร์ต้องร่วมรับผิดชอบ ต่อคำแนะนำทางการเงิน ถือเป็น “ดาบสองคม” ในด้านหนึ่งมันคือความกดดันที่บีบให้เหล่านักสร้างคอนเทนต์ต้องระมัดระวังมากขึ้น แต่อีกด้านหนึ่งมันคือตัวกรองชั้นดีที่จะช่วยกวาดล้าง การอวดกำไรเกินจริงเพื่อหลอกล่อเม่าให้ออกจากระบบไป ถือเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยสร้างสภาพแวดล้อมการลงทุนที่ปลอดภัยและยั่งยืนให้กับนักลงทุนไทยในปี 2026 นี้