สรุปข่าว
- Zcash (ZEC) ฉลองครบรอบ 10 ปีในวันที่ 28 ตุลาคม 2026 โดยเติบโตจากเหรียญความเป็นส่วนตัวที่เคยถูกลืม จนปัจจุบันสามารถไต่อันดับขึ้นสู่ Top 10
- ปัจจัยสำคัญที่ขับเคลื่อนความสำเร็จมาจากอัตราการใช้งาน Shielded Pools ที่เพิ่มสูงขึ้น และการจัดตั้งกองทุน Grayscale Zcash ETF
- ทิศทางในอนาคตมุ่งเน้นการรองรับเทคโนโลยีควอนตัมและการปรับปรุงโมเดลเพื่อความยั่งยืนของเครือข่ายท่ามกลางความท้าทายด้านกฎหมาย
แนวโน้มผลกระทบ: Neutral
Zcash (ZEC) ฉลองครบรอบ 10 ปีในวันที่ 28 ตุลาคม 2026 โดยผ่านเส้นทางที่ท้าทายจากการเปิดตัวในปี 2016 สู่การเป็นเครือข่ายความเป็นส่วนตัวที่ก้าวขึ้นมาติดอันดับ Top 10 ของตลาดคริปโต ด้วยแรงหนุนจากการใช้งาน Shielded Pools ที่สูงขึ้น การอนุมัติ Grayscale Zcash ETF การพัฒนาเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง และการเตรียมพร้อมรับมือยุคควอนตัม
วันนี้ วันที่ 28 ตุลาคม 2026 จะตรงกับครบรอบ 10 ปีของ Zcash (ZEC) โปรเจกต์คริปโทฯ และเครือข่ายที่มุ่งเน้นความเป็นส่วนตัวที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมามากมายจากเหรียญที่ถูกลืมหลุดกระแสสู่การเป็นเครือข่ายที่มีมูลค่าตลาดสูงติด 10 อันดับแรกของอุตสาหกรรม บทความนี้เราจึงจะพาทุกท่านมาย้อนรอยดูเส้นทางกันว่ากว่าจะถึงวันนี้ ZEC ได้เติบโตมาอย่างไร?
จุดเริ่มต้นที่เหมือนจะสวย
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2016 Zcash ได้รับการเปิดตัวโดย Zooko Wilcox และทีมนักวิทยาศาสตร์ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้ใช้มีความเป็นส่วนตัวมากกว่าเดิม ซึ่งตอนนั้นแนวคิดนี้นับว่าล้ำมากในยุคที่คนส่วนใหญ่ยังเข้าใจว่าบล็อกเชนทำงานได้ดีเพราะทุกอย่างโปร่งใสเปิดเผย
ในวันแรกของการเปิดตัว ZEC ทุกอย่างเต็มไปด้วยความวุ่นวายเพราะราคาของสินทรัพย์ได้ทะยานขึ้นไปแตะจุดสูงสุดที่ $5,941 ดอลลาร์ ทั้งๆ ที่มูลค่าตลาดในตอนนั้นยังไม่ถึงหลักสิบล้านเลยด้วยซ้ำ เนื่องจากอุปทานหมุนเวียนในตลาดยังคงมีน้อยมากทำให้ตลาดเกิดความตื่นเต้น โดยที่สถิติดังกล่าวก็ยังไม่เคยถูกพิชิตได้เลยแม้แต่ครั้งเดียวจวบจนปัจจุบัน
สู่การเป็นผู้ถูกลืม
ต่อมาไม่นานนักมูลค่าของ ZEC ก็เริ่มลดน้อยถอยลงตามกระแสการเก็งกำไรที่ลดน้อยลงพร้อมๆ กับตลาดที่เข้าสู่ขาลง แต่สิ่งที่ทำให้ Zcash ถูกลืมจากหน้าประวัติศาสตร์ไปช่วงหนึ่งไม่ได้เป็นผลมาจากราคาเพียงอย่างเดียวแต่มาจากความไม่พร้อมของเครือข่าย
ในปีแรกๆ ธุรกรรมของ ZEC ส่วนใหญ่ยังคงเป็นแบบธรรมดาเพราะยังไม่มีกระเป๋าและแอปรองรับนวัตกรรม Shielded (อำพราง) มากนัก ส่งผลทำให้จุดขายหลักเรื่องความเป็นส่วนตัวเป็นเพียงแค่ “มีอยู่” มากกว่า “ถูกใช้จริง” และตลาดก็ไม่ค่อยให้ราคากับสิ่งที่ไม่มีคนใช้
เหตุผลที่สองคือ บรรยากาศด้านกฎระเบียบ เนื่องจากเหรียญความเป็นส่วนตัวถูกมองว่าเสี่ยงเรื่องการฟอกเงินมาโดยตลอด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Monero (XMR) ที่มักถูกนำไปพัวพันเข้ากับตลาดมืด หรือธุรกิจสีเทา ทำให้นักลงทุนทั่วไปรวมถึงสถาบันเกิดความหวาดระแวงและไม่กล้าที่จะเข้ามาลงทุน มิหนำซ้ำเหรียญ Privacy coin ยังต้องเผชิญกับการถูกถอดออกจากเว็บเทรดทำให้ช่องทางในการซื้อขายลดลงอย่างชัดเจน
นอกจากนี้ ตลอดหลายปีที่ผ่านมา “ความเป็นส่วนตัว” ก็ไม่ใช่เทรนด์หลักในกระแสคริปโทฯ ขาขึ้น เพราะก่อนหน้านี้ตลาดต่างมีทั้ง ICO, DeFi, NFT, Memecoin ดึงความสนใจไปหมด และไม่มีใครหันมาสนใจเหรียญที่ถูกลืมจนอันดับร่วงลงไปร้อยกว่า
Zcash พลิกเกม
สิ่งที่พลิกเกมให้ Zcash กลับมาเป็นที่พูดถึงคือการที่ความเป็นส่วนตัวถูกใช้จริงมากขึ้น โดยสัดส่วนของ ZEC ใน shielded pool เพิ่มจากราว 11% เป็น 30% ของอุปทานภายในหนึ่งปี ขณะที่เหรียญยังถูกล็อกไว้มากกว่าถูกขายออก ราคาจึงตอบสนองรุนแรงเมื่อมีแรงซื้อใหม่
ขณะเดียวกันนับตั้งแต่ปี 2025 เป็นต้นมา ความเป็นส่วนตัวก็เริ่มกลับมาเป็นที่พูดถึงมากขึ้นพร้อมๆ กับกระแส AI ที่เริ่มทำให้นักเทรดรู้สึกถูกคุกคามความเป็นส่วนตัวจนทำให้ Privacy coin หลายตัวในอดีตพุ่งทะยานอย่างรุนแรง
ถัดมา Grayscale ยังได้มีการตั้งกองทุน Zcash ETF อย่างเป็นทางการ ซึ่งส่งผลทำให้นักลงทุนสถาบันสามารถเข้าถึง Zcash ได้อย่างถูกต้องโดยไม่ต้องกังวลเรื่องกฎหมาย จึงเป็นเหตุว่าทำไมในช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา ZEC จึงสามารถเติบโตจนไต่เต้าขึ้นมาได้ถึงระดับ Top 10 และนั่นยังไม่รวมถึงการที่ SEC ตัดสินใจปิดคดีที่เกี่ยวข้องกับเครือข่ายไปในช่วงต้นปีที่ผ่านมา
ถัดมา Grayscale ยังได้มีการตั้งกองทุน Zcash ETF อย่างเป็นทางการซึ่งส่งผลทำให้นักลงทุนสถาบันสามารถเข้าถึง Zcash ได้อย่างถูกต้องไม่ต้องกังวลเรื่องกฎหมาย จึงเป็นเหตุว่าทำไมในช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา ZEC จึงสามารถเติบโตจนไต่เต้าขึ้นมาได้ถึงระดับ Top 10 และนั่นยังไม่รวมถึงการที่ SEC ตัดสินใจปิดคดีที่เกี่ยวข้องกับเครือข่ายไปในช่วงต้นปีที่ผ่านมา
อนาคตจะเป็นอย่างไร
ปัจจุบันทีมพัฒนากำลังเดินหน้าเตรียมรับมือเทคโนโลยีควอนตัมภายในปี 2027 รวมถึงการทำธุรกรรม shielded แบบหลายฝ่ายด้วย FROST และการเชื่อมต่อกับเครือข่ายอื่นอย่าง Solana และ Hyperliquid ที่เปิดใช้แล้ว
ถ้าทำได้สำเร็จ ZEC จะกลายเป็นเครือข่ายความเป็นส่วนตัวที่เชื่อมกับระบบนิเวศอื่นได้ ไม่โดดเดี่ยวอีกต่อไป และการมี ETF ก็เปิดทางให้เงินจากสถาบันไหลเข้าได้ง่ายขึ้น
อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดยังคงเป็นเรื่องกฎระเบียบแม้คดีจะยุติไปแล้ว โดยมีรายงานว่า ตั้งแต่กรกฎาคม 2027 กฎใหม่ของสหภาพยุโรปจะห้ามตลาดแลกเปลี่ยนที่มีใบอนุญาตลิสต์ Zcash, Monero และ Dash ถ้าเป็นจริงตามนั้น สภาพคล่องในยุโรปอาจหายไปได้ทันที ขณะเดียวกันก็เป็นการทดสอบว่าความต้องการความเป็นส่วนตัวแข็งแรงพอจะยืนอยู่ได้โดยไม่พึ่งตลาดหลักหรือไม่
อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดยังคงเป็นเรื่องกฎระเบียบแม้คดีจะยุติไปแล้ว โดย มีรายงานว่า ตั้งแต่กรกฎาคม 2027 กฎใหม่ของสหภาพยุโรปจะห้ามตลาดแลกเปลี่ยนที่มีใบอนุญาตลิสต์ Zcash, Monero และ Dash ถ้าเป็นจริงตามนั้น สภาพคล่องในยุโรปอาจหายไปได้ทันที ขณะเดียวกันก็เป็นการทดสอบว่าความต้องการความเป็นส่วนตัวแข็งแรงพอจะยืนอยู่ได้โดยไม่พึ่งตลาดหลักหรือไม่
ภาพรวมของ 10 ปีนี้จึงเป็นเรื่องของโปรเจกต์ที่ยึดแนวคิดเดิมไว้ตลอด ผ่านช่วงที่ไม่มีใครสนใจ จนถึงวันที่โลกเริ่มกลับมาให้ค่ากับความเป็นส่วนตัวอีกครั้ง คำถามสำหรับทศวรรษหน้าคือ Zcash จะแปลงโอกาสนี้เป็นการใช้งานจริงในวงกว้างได้หรือไม่ และจะรับมือกับกฎระเบียบที่เข้มขึ้นได้อย่างไร
มุมมองผู้เขียน: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ตัวเลขและอันดับเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา นักลงทุนควรตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจลงทุน
