อิหร่านชูบทบาท Bitcoin เชิงกลยุทธ์ แต่ USDT ครองค่าผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

รายงานล่าสุดจาก Cointelegraph อ้างอิงข้อมูลจาก Bitcoin Policy Institute (BPI) เปิดเผยว่า รัฐบาลอิหร่านเลือก Bitcoin เป็นสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์สำหรับการเรียกเก็บค่าผ่านช่องแคบฮอร์มุซ เนื่องจากคุณสมบัติที่ยากต่อการถูกยึดหรืออายัด อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติจริง USDT (Tether) ยังคงเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลที่ใช้ชำระค่าผ่านทางจริง ไม่ใช่ Bitcoin โดยตรงเซ่นฤทธิ์มาตรการคว่ำบาตรจากนานาชาติที่ยังคงกดดันอิหร่านอย่างต่อเนื่อง ก่อนหน้านี้ในช่วงต้นเดือน เม.ย. 2569 มีรายงานจาก Bloomberg และ Financial Times ว่ากองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เรียกเก็บค่าผ่านจากเรือในช่องแคบฮอร์มุซ โดยยอมรับการชำระด้วยหยวนจีน เหรียญ Stablecoin หรือ Bitcoin ในอัตรา $1 ต่อบาร์เรล

Bitcoin ในทฤษฎี vs USDT ในทางปฏิบัติ

โฆษกของสมาคมผู้ส่งออกน้ำมันและก๊าซอิหร่าน Hamid Hosseini เคยให้สัมภาษณ์ราวต้นเดือน เม.ย. 2569 ว่าบริษัทเดินเรือต้องชำระค่าผ่านด้วย “สกุลเงินดิจิทัล” โดยอ้างถึง Bitcoin โดยเฉพาะ พร้อมชี้ว่าต้องชำระอย่างรวดเร็วเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกติดตามหรืออายัด อย่างไรก็ตาม ข้อมูลบนเครือข่าย ณ วันที่ 15 เม.ย. 2569 ยังไม่พบการเคลื่อนไหวของ Bitcoin ในระดับที่เพียงพอสำหรับธุรกรรมประเภทนี้ และนักวิเคราะห์จาก BPI ชี้ว่า Bitcoin ยังไม่เหมาะสมสำหรับการชำระเงินในระดับนี้ในทางปฏิบัติ USDT จึงกลายเป็นตัวเลือกหลักแทน

ทั้งนี้ ธนาคารกลางอิหร่านเคยซื้อ USDT รวมอย่างน้อย $507 ล้านในช่วง เม.ย.-พ.ค. 2568 เพื่อใช้ในการค้าระหว่างประเทศและพยุงค่าเงินท้องถิ่น แต่ในเดือน มิ.ย. 2568 USDT มูลค่า $37 ล้านที่เชื่อมโยงกับธนาคารกลางอิหร่านก็ถูก Tether อายัด และในเดือน ก.ค. 2568 Tether ยังอายัดอีก 42 ที่อยู่กระเป๋าที่เชื่อมโยงกับอิหร่านเพิ่มเติม ซึ่งแสดงให้เห็นถึงข้อจำกัดของการใช้ USDT เช่นกัน

อิหร่านกับคริปโตเป็นเกมที่วางยาวมากกว่า 7 ปี

อิหร่านไม่ใช่ผู้เริ่มต้นใหม่ในโลกคริปโต ประเทศนี้เริ่มหันมาพึ่งพาสินทรัพย์ดิจิทัลเพื่อเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 2561 หลังจากถูกตัดออกจากระบบชำระเงินดอลลาร์ และในปี 2562 อิหร่านได้ทำให้การขุด Bitcoin เชิงอุตสาหกรรมถูกกฎหมาย โดยมองว่าเป็นช่องทางสร้างรายได้เป็นสกุลเงินต่างประเทศ บริษัทวิเคราะห์บล็อกเชน Elliptic ประมาณการในปี 2564 ว่ากว่า 4.5% ของการขุด Bitcoin ทั้งโลกเกิดขึ้นในอิหร่าน ทำให้ประเทศสามารถสร้างรายได้เป็นคริปโตหลายร้อยล้านดอลลาร์สำหรับนำเข้าสินค้าต่างๆ

ปัจจุบัน IRGC คิดเป็นสัดส่วนราว 50% ของระบบนิเวศคริปโตของอิหร่านทั้งหมด โดยกระเป๋าที่เชื่อมโยงกับ IRGC รับเงินรวมกว่า $3 พันล้านในปี 2568 และในเดือน ม.ค. 2569 ระบบนิเวศคริปโตของอิหร่านมีมูลค่ากิจกรรมรวมเกือบ $7.8 พันล้าน ซึ่งสะท้อนถึงการหยั่งรากลึกของคริปโตในเศรษฐกิจอิหร่าน ขณะเดียวกัน สำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศสหรัฐฯ (OFAC) ก็ตอบโต้อย่างต่อเนื่อง โดยในเดือน ก.พ. 2569 OFAC ได้คว่ำบาตรกระดานเทรดคริปโต Zedcex และ Zedxion ที่จดทะเบียนในสหราชอาณาจักรซึ่งรับชำระเงินให้ IRGC นับเป็นครั้งแรกที่ OFAC คว่ำบาตรกระดานเทรดดิจิทัลทั้งแห่งภายใต้มาตรการคว่ำบาตรอิหร่านโดยตรง

ก่อนหน้านี้ Siam Blockchain ได้รายงานว่า อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซหลังเปิดไม่ถึงวัน ส่งผลให้ตลาดคริปโตร่วงทันที และ เมื่ออิหร่านประกาศเปิดช่องแคบฮอร์มุซเต็มรูปแบบ ราคา Bitcoin พุ่งทะลุ $77,000 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความเคลื่อนไหวของอิหร่านในช่องแคบนี้มีผลต่อตลาดคริปโตโดยตรง

ส่วนตัวผู้เขียนมองว่าเรื่องนี้น่าสนใจในแง่ที่ว่ามันเผยให้เห็น “ช่องว่าง” ระหว่างวาทกรรมกับความเป็นจริง อิหร่านพูดถึง Bitcoin ในเชิงกลยุทธ์เพราะมันฟังดูดีและต้านทานการถูกอายัดได้ แต่ในทางปฏิบัติ USDT ที่ธุรกรรมเร็วกว่าและง่ายกว่ายังคงเป็นตัวเลือกจริง แม้จะเสี่ยงถูก Tether อายัดก็ตาม สิ่งที่น่าจับตาต่อจากนี้คือว่าอิหร่านจะหาทางแก้ปัญหานี้อย่างไร จะหันมาใช้ Monero หรือสกุลเงินที่ไม่สามารถติดตามได้หรือเปล่า หรือจะพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้ Bitcoin ใช้งานได้จริงในระดับนี้ ซึ่งถ้าเกิดขึ้นจริงก็อาจเป็นสัญญาณที่แรงมากสำหรับ adoption ในระดับโซเวอเรน

ที่มา: Cointelegraph

เครดิตภาพจาก @NFT_Sydha_Linda