Vitalik เผา SHIB $6.7 พันล้าน บทเรียนเมื่อกระเป๋าเดียวถือเหรียญครึ่งหนึ่งของทั้งระบบ

พร้อมเล่น 0:00 / 0:00
สรุปบทความ
  • ทีม SHIB ส่งเหรียญราว 505 ล้านล้านเหรียญ หรือครึ่งหนึ่งของซัพพลาย เข้ากระเป๋า Vitalik โดยเขาไม่ได้ขอ ก่อนที่เขาจะเผาทิ้ง 410 ล้านล้านเหรียญ มูลค่าบนกระดาษ $6.7 พันล้าน และบริจาคกว่า $1 พันล้านให้กองทุนโควิดอินเดียในปี 2021
  • มูลค่า $6.7 พันล้านเป็นตัวเลขบนกระดาษที่ขายจริงไม่ได้ และกองทุนที่รับบริจาคยังต้องทยอยขายเพื่อไม่ให้ราคาพัง สะท้อนว่าซัพพลายที่กระจุกตัวคือความเสี่ยงใหญ่ของผู้ถือรายย่อย
  • เหรียญมีมยุคปัจจุบันยังใช้สูตรส่งเหรียญเข้ากระเป๋าคนดังเพื่อสร้างกระแส ผู้ลงทุนควรเช็กสัดส่วนการถือครองบนบล็อกเชนก่อนเชื่อเรื่องเล่า

แนวโน้มผลกระทบต่อราคา  NEUTRAL

บทความนี้เป็นการย้อนรอยเหตุการณ์ในอดีตและให้บทเรียนด้านการบริหารความเสี่ยง จึงไม่ได้ส่งผลต่อราคาโดยตรง แต่เป็นคำเตือนสำหรับผู้ถือเหรียญมีมที่ซัพพลายกระจุกอยู่ในไม่กี่กระเป๋า ซึ่งอาจเผชิญแรงเทขายรุนแรงได้ทุกเมื่อ

ถ้าวันหนึ่งมีคนแปลกหน้าโอนเหรียญครึ่งหนึ่งของทั้งระบบเข้ากระเป๋าคุณ โดยไม่ถามสักคำ คุณจะทำอย่างไร คำถามนี้ไม่ได้สมมติขึ้นมาลอย ๆ เพราะมันเกิดขึ้นจริงกับ Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum เมื่อทีมพัฒนานิรนามของ Shiba Inu (SHIB) ส่งเหรียญราว 505 ล้านล้านดอลลาร์ หรือประมาณครึ่งหนึ่งของซัพพลายทั้งหมด ไปไว้ในกระเป๋าของเขา

ในเดือนพฤษภาคม 2021 Vitalik ตัดสินใจบริจาค SHIB มูลค่ากว่า $1 พันล้านให้กองทุนช่วยเหลือโควิดในอินเดีย แล้วส่งอีกราว 410 ล้านล้านดอลลาร์ มูลค่าบนกระดาษประมาณ $6.7 พันล้าน ไปยังกระเป๋าที่ไม่มีใครเข้าถึงได้ เท่ากับเผาทิ้งถาวร คนไทยจำนวนมากจำเรื่องนี้ในฐานะนิทานการกุศลที่อบอุ่นใจ แต่ผมอยากชวนมองอีกด้านที่มืดกว่านั้น การเผาครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์คริปโตไม่ได้พิสูจน์ว่า SHIB มีมูลค่า มันพิสูจน์ว่าชะตาของผู้ถือรายย่อยหลายล้านคนเคยแขวนอยู่บนการตัดสินใจของคนคนเดียว และความเสี่ยงแบบนี้ยังไม่หายไปไหน

ของขวัญที่ไม่มีใครขอ ครึ่งหนึ่งของ SHIB ไปอยู่ในกระเป๋า Vitalik

เรื่องนี้กลับมาเป็นกระแสอีกครั้งบน X ในช่วงกลางเดือนพฤศจิกายน 2026 เมื่อ Nuvycrypto1998 โพสต์ว่า “คนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่า Vitalik Buterin เคยเผา SHIB 410 ล้านล้านดอลลาร์ มูลค่า $6.7 พันล้าน ในธุรกรรมเดียว” พร้อมเล่าต่อว่าในปี 2021 ผู้สร้าง Shiba Inu ส่ง SHIB ให้เขา 505 ล้านล้านดอลลาร์ ราวครึ่งหนึ่งของซัพพลายทั้งหมด และเขาบริจาคส่วนหนึ่งให้กองทุนช่วยเหลือโควิดในอินเดีย

Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum ผู้ได้รับ SHIB ครึ่งหนึ่งของซัพพลายทั้งหมด
ภาพจาก: Nuvycrypto1998 (X)

สิ่งที่โพสต์ไวรัลแบบนี้มักไม่ได้เล่าคือ ทำไมทีม SHIB ถึงเลือกส่งเหรียญไปหา Vitalik ตั้งแต่แรก คำตอบตรงไปตรงมามาก ตอนเปิดตัว SHIB เป็นแค่เหรียญมีมหน้าหมาที่ไม่มีใครรู้จัก ทีมผู้สร้างใช้ชื่อแฝงว่า Ryoshi ไม่มีหน้า ไม่มีประวัติ สิ่งที่ขาดที่สุดคือความน่าเชื่อถือ วิธีที่ถูกที่สุดในการยืมความน่าเชื่อถือคือเอาเหรียญไปจอดไว้ในกระเป๋าของคนที่ทั้งวงการไว้ใจ แล้วปล่อยให้ชุมชนเล่าต่อกันเองว่า “Vitalik ถือ SHIB อยู่ครึ่งหนึ่งเลยนะ”

ในเชิงการตลาด มันฉลาดมาก แต่ในเชิงความเสี่ยง มันคือการวางระเบิดเวลาไว้ในกระเป๋าของคนอื่น Vitalik ไม่ได้ขอ ไม่ได้ตกลง และไม่มีภาระผูกพันใด ๆ ต่อผู้ถือ SHIB เลยแม้แต่น้อย

ถ้าวันนั้นเขากดขายแทนกดเผา

ถ้าวันนั้นเขากดขายแทนกดเผา
ภาพจาก AI

ลองนึกภาพดูว่า ถ้า Vitalik ตัดสินใจเทขาย 410 ล้านล้านดอลลาร์นั้นเข้าสู่ตลาด แทนที่จะส่งไปยังกระเป๋าที่ใช้เผาเหรียญ อะไรจะเกิดขึ้น

ในปี 2021 สภาพคล่องของ SHIB ส่วนใหญ่อยู่ใน Pool บน Uniswap และกระดานเทรดไม่กี่แห่ง ไม่มีทางที่ตลาดจะรับแรงขายระดับเกือบครึ่งหนึ่งของซัพพลายทั้งหมดได้ ราคาจะดิ่งลงในเวลาไม่กี่นาที คนที่ซื้อ SHIB ไว้ด้วยความหวังจะเหลือแต่เหรียญที่แทบไร้ราคา และไม่มีใครฟ้องร้องใครได้ เพราะ Vitalik ไม่เคยสัญญาอะไรกับใคร

นี่คือจุดที่ผมคิดว่าคนไทยจำนวนมากมองข้าม เรามักเล่าเรื่องนี้ว่า “Vitalik ใจดี เผาเหรียญให้” แต่ความจริงคือผู้ถือ SHIB ทั้งหมดรอดมาได้เพราะโชคดีที่คนที่ถือกุญแจบังเอิญเป็นคนที่ไม่อยากถือ Vitalik เคยอธิบายเหตุผลของการเผาไว้ในทำนองว่า เขาไม่อยากเป็นศูนย์กลางของอำนาจแบบนั้น นั่นเป็นทัศนคติที่ดี แต่ระบบที่ดีไม่ควรต้องพึ่งทัศนคติดี ๆ ของคนคนเดียว

ถ้ากระเป๋านั้นเป็นของคนอื่นที่ใจไม่ดีเท่า หรือถ้า Private Key ของ Vitalik ถูกแฮก ผลลัพธ์จะต่างไปโดยสิ้นเชิง ผู้ถือรายย่อยหลายล้านคนไม่มีทางรู้เลยว่าพวกเขากำลังถือความเสี่ยงที่ใหญ่ขนาดนี้

ตัวเลข $6.7 พันล้านที่ไม่มีใครขายได้จริง

ตัวเลข $6.7 พันล้านที่ไม่มีใครขายได้จริง
ภาพจาก AI

ตัวเลข $6.7 พันล้านเป็นตัวเลขที่สวยงามสำหรับพาดหัวข่าว แต่ต้องเข้าใจว่ามันคำนวณแบบง่าย ๆ คือเอาจำนวนเหรียญคูณราคาล่าสุดบนกระดานเทรด ซึ่งเป็นราคาที่เกิดจากการซื้อขายเหรียญจำนวนน้อยนิดเมื่อเทียบกับ 410 ล้านล้านดอลลาร์

พูดง่าย ๆ คือ ถ้ามีใครพยายามขายเหรียญกองนั้นจริง ๆ ไม่มีทางได้เงินใกล้เคียง $6.7 พันล้านเลย เพราะทุกครั้งที่ขาย ราคาจะถูกกดลงเรื่อย ๆ จนผู้ซื้อหายไปหมด มูลค่าที่ “ถูกเผา” จึงเป็นมูลค่าบนกระดาษที่ไม่เคยมีอยู่จริงในรูปเงินสด

คำถามสำคัญคือ ถ้าเหรียญเกือบครึ่งหนึ่งของทั้งระบบมีมูลค่าบนกระดาษหลายพันล้านดอลลาร์ แต่ขายจริงไม่ได้ แล้วมูลค่าตลาดของ SHIB ที่เราเห็นกันในตอนนั้นสะท้อนอะไร คำตอบคือมันสะท้อนราคาของเหรียญส่วนน้อยที่หมุนอยู่ในตลาด ไม่ใช่มูลค่าที่ทั้งระบบเปลี่ยนเป็นเงินได้จริง นี่คือกับดักที่ใช้ได้กับเหรียญมีมแทบทุกตัว เมื่อซัพพลายส่วนใหญ่กระจุกอยู่ในไม่กี่กระเป๋า

เงินบริจาคกว่า $1 พันล้านที่ขายยากกว่าที่คิด

เงินบริจาคกว่า $1 พันล้านที่ขายยากกว่าที่คิด
ภาพจาก AI

ส่วนที่บริจาคให้กองทุน CryptoRelief ของอินเดีย ซึ่งก่อตั้งโดย Sandeep Nailwal ผู้ร่วมก่อตั้ง Polygon ก็เจอปัญหาแบบเดียวกัน ในวันที่ได้รับบริจาค SHIB ก้อนนี้มีมูลค่าบนกระดาษกว่า $1 พันล้าน แต่ทางกองทุนรู้ดีว่าถ้าเทขายทั้งหมดทันที ราคาจะพังและทำร้ายผู้ถือรายย่อยที่เหลืออยู่ Sandeep จึงออกมาสื่อสารในตอนนั้นว่าจะทยอยขายอย่างระมัดระวัง ไม่เทขายทีเดียว

ในช่วงหลายสัปดาห์หลังการบริจาค ราคา SHIB ปรับตัวลงแรงจากจุดสูงในเดือนพฤษภาคม 2021 ทำให้มูลค่าของเงินบริจาคบนกระดาษหดตัวตามไปด้วย ตัวเลขที่ขึ้นพาดหัวทั่วโลกกับเงินที่แปลงเป็นความช่วยเหลือได้จริงจึงเป็นคนละเรื่องกัน ผมยังไม่พบตัวเลขยืนยันสาธารณะที่ชัดเจนว่าสุดท้ายกองทุนขายได้เงินเท่าไรจาก SHIB ก้อนนี้ แต่หลักการของตลาดบอกเราอยู่แล้วว่าไม่มีทางได้ครบตามมูลค่าบนกระดาษ

ผมไม่ได้บอกว่าการบริจาคไม่ดี มันช่วยคนจำนวนมากในอินเดียช่วงวิกฤตโควิดได้จริง แต่ประเด็นคือ แม้แต่องค์กรการกุศลที่มีเจตนาดีที่สุด ยังต้องระวังไม่ให้การขายของตัวเองกลายเป็นการทุบราคาเหรียญ นี่คืออาการของเหรียญที่ซัพพลายกระจุกตัว ใครถือก้อนใหญ่ ไม่ว่าจะใจดีหรือใจร้าย ก็มีอำนาจเหนือราคาทั้งสิ้น

ห้าปีผ่านไป สูตรเดิมยังวนกลับมา

คุณอาจคิดว่าบทเรียนนี้น่าจะทำให้วงการเลิกเล่นมุกนี้ไปแล้ว แต่ความจริงตรงกันข้าม หลังเหตุการณ์ SHIB ทีมเหรียญมีมจำนวนมากยังคงส่งเหรียญเข้ากระเป๋า Vitalik และคนดังคนอื่น ๆ อย่างต่อเนื่อง เพื่อหวังให้ชุมชนเอาไปปั่นกระแสว่า “Vitalik ถือเหรียญเราอยู่” หรือ “Vitalik เห็นเราแล้ว”

ในปี 2024 Vitalik เคยขายเหรียญมีมที่มีคนส่งเข้ามาในกระเป๋าของเขาหลายตัว แล้วนำเงินไปบริจาค ซึ่งทำให้ราคาเหรียญเหล่านั้นร่วงลงหลังมีการขาย นี่คือตัวอย่างว่าสถานการณ์ “ถ้าเขากดขาย” ที่ผมพูดถึงไม่ใช่แค่ทฤษฎี ล่าสุดในชุมชนคริปโตบน X ยังมีการพูดถึงเหรียญใหม่อย่าง Marvin 1101 ว่าใช้แนวทางคล้ายกัน คือโยงตัวเองเข้ากับกระเป๋าคนดังเพื่อสร้างกระแส ผมยังไม่สามารถยืนยันรายละเอียดการโอนและสัดส่วนการถือครองของเหรียญนี้ได้ จึงขอให้ผู้อ่านตรวจสอบบนบล็อกเชนด้วยตัวเองก่อนเชื่อเรื่องเล่าใด ๆ

ที่น่าคิดคือ ตัว Vitalik เองดูจะสนใจเรื่องอื่นมากกว่าเหรียญมีมที่ถูกโยนเข้ามา Worldwide ชี้ให้เห็นว่า Vitalik เคยแสดงความกังวลว่าคริปโตกำลังไหลไปทางการเก็งกำไร ความโลภ และการกระจุกตัวของความมั่งคั่งมากเกินไป ส่วน inside predict รายงานว่า Vitalik เพิ่งแสดงความเห็นต่อข้อเสนอ EIP-8037 ที่เกี่ยวกับการขยายเครือข่าย Ethereum

ตารางเปรียบเทียบผลกระทบหากเพิ่ม gas limit ของ Ethereum 10 เท่า ตามที่ Vitalik พูดถึงข้อเสนอ EIP-8037
ภาพจาก: inside predict (X)

ดังที่เห็นในตารางด้านบน สิ่งที่ Vitalik กำลังคิดคือผลกระทบทางเทคนิคหาก Ethereum เพิ่ม gas limit 10 เท่า เช่น เวลาตรวจสอบบล็อกโดยเฉลี่ยจะขยับจากราว 20 ถึง 100 มิลลิวินาที เป็นราว 67 ถึง 333 มิลลิวินาที และที่ถูกเน้นด้วยสีแดงคือขนาดข้อมูลสถานะของเครือข่ายที่จะโตจากราว 110 GiB ต่อปี เป็นราว 1,100 GiB ต่อปี ซึ่งหมายเหตุในตารางระบุว่าการปรับปรุงที่มีอยู่ยังไม่พอจะรองรับการขยาย 10 เท่า คนที่สมองเต็มไปด้วยเรื่องแบบนี้ ไม่ได้นั่งดูว่าเหรียญมีมตัวไหนส่งอะไรเข้ากระเป๋าเขาบ้าง การที่เหรียญอยู่ในกระเป๋า Vitalik จึงไม่ได้แปลว่า Vitalik สนใจ และยิ่งไม่ได้แปลว่าเขารับรองโปรเจกต์นั้น

วิธีเช็กว่าเหรียญมีมที่ถืออยู่มีระเบิดเวลาแบบนี้ไหม

วิธีเช็กว่าเหรียญมีมที่ถืออยู่มีระเบิดเวลาแบบนี้ไหม
ภาพจาก AI

ข่าวดีคือบล็อกเชนโปร่งใส ใครก็ตรวจสอบได้ ก่อนจะเชื่อเรื่องเล่าว่า “คนดังถือเหรียญนี้” ลองทำตามนี้

  • เปิดหน้า Holders ของเหรียญบน Etherscan หรือเครื่องมือสำรวจบล็อกเชนของเครือข่ายนั้น ดูว่า 10 กระเป๋าแรกถือรวมกันกี่เปอร์เซ็นต์ของซัพพลาย
  • แยกให้ออกว่ากระเป๋าไหนเป็น Pool สภาพคล่อง กระเป๋าไหนเป็นของทีม และกระเป๋าไหนเป็นของคนดังที่ถูกส่งเหรียญไปให้โดยไม่ได้ขอ
  • ถ้ากระเป๋าเดียวที่ไม่ใช่ Pool ถือเหรียญเป็นสัดส่วนใหญ่มาก ให้ถามตัวเองว่า ถ้าเจ้าของกระเป๋านี้กดขายพรุ่งนี้ คุณจะรับได้ไหม
  • ดูว่ามี Pool สภาพคล่องลึกแค่ไหนเมื่อเทียบกับเหรียญที่กระจุกตัวอยู่ ถ้า Pool เล็กแต่กระเป๋าใหญ่ถือเหรียญมาก ราคาที่เห็นอาจเปราะกว่าที่คิดหลายเท่า
  • ระวังโพสต์ที่อ้างว่า “คนดังรู้จักเหรียญเราแล้ว” โดยหลักฐานมีแค่ธุรกรรมที่ทีมโอนเข้าไปเอง เพราะการโอนเข้ากระเป๋าใครก็ได้ ไม่ต้องขออนุญาตเจ้าของ

ในช่วงที่ตลาดอยู่ในอารมณ์กลัว เหรียญมีมยิ่งมีสภาพคล่องต่ำลง กระเป๋าใหญ่เพียงใบเดียวยิ่งมีอำนาจทุบราคาได้ง่ายขึ้น การเช็กสัดส่วนการถือครองจึงไม่ใช่เรื่องของสายเทคนิคอีกต่อไป มันเป็นการบ้านขั้นพื้นฐานที่ใช้เวลาไม่ถึง 5 นาที


ความเห็นผู้เขียน

ความเห็นผู้เขียน
ภาพจาก AI

ส่วนตัวผมมองว่าเรื่อง Vitalik เผา SHIB ถูกเล่าผิดมุมมาตลอดห้าปี เราจำมันเป็นเรื่องฮีโร่ใจดีกับเหรียญหมาที่โชคดี แต่ถ้ามองแบบนักลงทุน มันคือกรณีศึกษาของความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดในเหรียญมีม นั่นคือการที่เหรียญก้อนมหาศาลไปกองอยู่ในมือคนที่เราไม่รู้จักใจเขา และเขาไม่มีหน้าที่อะไรต่อเราเลย

ผมคิดว่าผู้ถือ SHIB ในปี 2021 ไม่ได้รอดเพราะโปรเจกต์ออกแบบมาดี พวกเขารอดเพราะกุญแจบังเอิญอยู่ในมือของคนที่อยากทิ้งอำนาจนั้นไปให้พ้นตัว ถ้าวันนั้นกุญแจอยู่ในมือคนอื่น เราอาจกำลังเล่าเรื่องนี้ในฐานะการทุบราคาครั้งประวัติศาสตร์แทน

สิ่งที่ทำให้ผมกังวลคือ ห้าปีผ่านไป มุก “ส่งเหรียญเข้ากระเป๋าคนดัง” ยังได้ผลอยู่ เพราะคนจำนวนมากยังอ่านธุรกรรมการโอนเข้าว่าเป็นการรับรอง ทั้งที่มันไม่ได้มีความหมายแบบนั้นเลย ถ้าคุณเล่นเหรียญมีม ผมไม่ห้าม แต่อยากให้ถามคำถามเดียวทุกครั้งก่อนกดซื้อ ว่าใครถือเหรียญก้อนใหญ่ที่สุด และถ้าเขากดขาย คุณจะเหลืออะไร ถ้าตอบไม่ได้ แปลว่าคุณยังไม่ได้ทำการบ้าน

สุดท้ายแล้ว การเผาเหรียญ $6.7 พันล้านไม่ใช่หลักฐานว่า SHIB มีค่า มันคือหลักฐานว่าในโลกที่เรียกตัวเองว่ากระจายอำนาจ อำนาจยังกระจุกอยู่ในกระเป๋าใบเดียวได้ง่ายกว่าที่เราอยากเชื่อ

เครดิตภาพจาก Wikimedia Commons