สรุปบทความ
- Bitcoin ราว 6 ล้าน BTC หรือราว 28% ของทั้งหมด มูลค่าราว 3.8 แสนล้านดอลลาร์ อยู่ในที่อยู่ที่กุญแจสาธารณะถูกเปิดเผยแล้ว รวมถึงเหรียญราว 1 ล้าน BTC ที่เชื่อว่าเป็นของ Satoshi
- ชุมชน Bitcoin แตกเป็นสองฝั่ง ฝั่งหนึ่งเสนอย้ายไปที่อยู่ทนควอนตัมแล้วแช่แข็งเหรียญที่ไม่ย้าย อีกฝั่งยืนยันไม่แตะเหรียญใคร แม้เสี่ยงให้ผู้สร้างเครื่องควอนตัมได้ก่อนยึดไป
- คนไทยที่ถอนจากกระดานเทรดเข้าที่อยู่เดิมและเคยส่งออกแล้ว ตรวจสอบได้ผ่านเว็บตรวจบล็อกเชน ขณะที่ Ethereum ก็เผชิญปัญหาเดียวกันและ Vitalik เคยเสนอแผน Hard Fork ฉุกเฉินไว้
แนวโน้มผลกระทบต่อราคา NEUTRAL
ภัยจากควอนตัมยังไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดในเร็ว ๆ นี้ เพราะเครื่องที่มีอยู่ยังห่างไกลจากระดับที่เจาะกุญแจ Bitcoin ได้ จึงไม่น่ากระทบราคาในระยะสั้นโดยตรง แต่ในระยะยาวเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างต่ออุปทานและหลักการของ Bitcoin ซึ่งจะชัดเจนขึ้นเมื่อชุมชนตัดสินใจเรื่องการย้ายหรือแช่แข็งเหรียญ
ตลาดคริปโตตอนนี้อยู่ในโหมดกลัวสุดขีด ทุกคนจ้องตัวเลขเงินไหลออกจาก ETF ดูว่านักขุดเทขายวันละกี่เหรียญ และรอฟังว่าธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) จะพูดอะไร แต่ยังมีความเสี่ยงด้านอุปทานอีกก้อนที่แทบไม่มีใครพูดถึง นั่นคือ Bitcoin ราว 6 ล้าน BTC หรือประมาณ 28% ของ Bitcoin ทั้งหมด 21 ล้านดอลลาร์ คิดเป็นมูลค่าราว 3.8 แสนล้านดอลลาร์ที่ราคาราว $63,000
เหรียญก้อนนี้ไม่ได้อยู่ในมือกองทุนหรือนักขุด แต่นอนอยู่ในที่อยู่กระเป๋าที่ “กุญแจสาธารณะ” ถูกเปิดเผยบนบล็อกเชนไปแล้ว ถ้าวันหนึ่งมีคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่แรงพอ เหรียญเหล่านี้คือเป้าแรก ในนั้นมี Bitcoin ราว 1 ล้าน BTC ที่เชื่อกันว่าเป็นของ Satoshi Nakamoto ผู้สร้าง Bitcoin รวมอยู่ด้วย และที่ใกล้ตัวกว่านั้น เหรียญของคนไทยจำนวนไม่น้อยที่ถอนจากกระดานเทรดเข้ากระเป๋าใบเดิมซ้ำ ๆ ก็อาจอยู่ในกลุ่มนี้
คำถามที่ชุมชน Bitcoin ต้องตอบในวันข้างหน้าจึงไม่ใช่เรื่องราคา แต่เป็นเรื่องที่แตะความเชื่อที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของ Bitcoin ทั้งสองข้อพร้อมกัน คือ “ไม่มีใครแตะเหรียญของคุณได้” และ “อุปทานตายตัว 21 ล้านดอลลาร์” เราจะแช่แข็งเหรียญที่ไม่ยอมย้าย หรือจะปล่อยให้ใครก็ตามที่สร้างเครื่องควอนตัมได้ก่อนเดินเข้ามาหยิบไป
6 ล้าน BTC ที่กุญแจโผล่อยู่บนบล็อกเชนแล้ว

เพื่อเข้าใจปัญหา ต้องเข้าใจกลไกพื้นฐานก่อน กระเป๋า Bitcoin ทุกใบมีกุญแจสองดอก กุญแจส่วนตัว (private key) ที่ต้องเก็บเป็นความลับ กับกุญแจสาธารณะ (public key) ที่ใช้ตรวจว่าลายเซ็นของเราถูกต้อง ทุกวันนี้การย้อนจากกุญแจสาธารณะกลับไปหากุญแจส่วนตัวด้วยคอมพิวเตอร์ธรรมดาเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ ต่อให้ใช้คอมพิวเตอร์ทั้งโลกรวมกันก็ตาม
ที่อยู่กระเป๋าส่วนใหญ่ในปัจจุบันจะไม่เปิดเผยกุญแจสาธารณะตรง ๆ แต่จะเก็บเป็นค่าแฮชไว้ก่อน กุญแจสาธารณะจะโผล่ขึ้นบนบล็อกเชนก็ต่อเมื่อเรา “ส่งเหรียญออก” จากที่อยู่นั้นเป็นครั้งแรก ปัญหาคือมีเหรียญหลายกลุ่มที่กุญแจถูกเปิดเผยไปแล้วและยังนอนอยู่ที่เดิม
- เหรียญยุคแรกของ Bitcoin ที่ใช้ที่อยู่แบบเก่า (P2PK) ซึ่งเก็บกุญแจสาธารณะไว้ตรง ๆ ตั้งแต่ต้น เหรียญที่เชื่อว่าเป็นของ Satoshi ราว 1 ล้าน BTC ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มนี้
- ที่อยู่ที่ถูกใช้ซ้ำ คือเคยส่งเหรียญออกไปแล้ว แต่ยังมีเหรียญเหลือหรือยังรับเหรียญเข้ามาใหม่ที่ที่อยู่เดิม
- ที่อยู่แบบ Taproot (ขึ้นต้นด้วย bc1p) ที่ออกแบบให้กุญแจอยู่บนบล็อกเชนตั้งแต่รับเหรียญ
รวมกันแล้วได้ตัวเลขราว 6 ล้าน BTC ลองนึกภาพดูว่า ถ้าเหรียญเพียง 1 ใน 10 ของก้อนนี้ถูกเทเข้าตลาดในช่วงเวลาสั้น ๆ แรงขายจะหนักกว่าเงินไหลออกจาก ETF ที่เรากังวลกันอยู่ทุกวันนี้หลายเท่า
ควอนตัมเจาะได้อย่างไร และวันนี้ยังห่างแค่ไหน
ในทางทฤษฎี คอมพิวเตอร์ควอนตัมที่มีขนาดใหญ่และเสถียรพอจะรันอัลกอริทึมของ Shor ได้ อัลกอริทึมนี้แก้โจทย์คณิตศาสตร์ที่เป็นหัวใจของระบบลายเซ็นของ Bitcoin ได้ แปลว่าแค่มีกุญแจสาธารณะ ผู้โจมตีก็คำนวณย้อนหากุญแจส่วนตัวได้ แล้วเซ็นโอนเหรียญออกไปเหมือนเป็นเจ้าของตัวจริง

ฝั่งความคืบหน้าของฮาร์ดแวร์ก็เดินหน้าไม่หยุด AI & Tech Daily สรุปว่า Google เปิดตัวอัลกอริทึม Quantum Echoes เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2025 และตีพิมพ์ในวารสาร Nature โดยรันบนชิป Willow และถูกอ้างว่าเป็นการแสดงความได้เปรียบของควอนตัมที่ตรวจสอบผลได้เป็นครั้งแรก ภาพที่แนบมาคือโครงสร้างเครื่องควอนตัมของ Google ที่มีชั้นระบายความเย็นซ้อนกันหลายชั้น ซึ่งสะท้อนว่าเครื่องเหล่านี้ยังต้องใช้สภาพแวดล้อมที่ซับซ้อนมาก
ต้องพูดให้ชัดว่า Quantum Echoes ไม่ได้เกี่ยวกับการเจาะรหัส Bitcoin และชิป Willow ที่ Google เปิดตัวเมื่อปลายปี 2024 มีราว 105 คิวบิต ซึ่งยังห่างไกลจากเครื่องที่ต้องมีคิวบิตที่แก้ข้อผิดพลาดได้จำนวนมหาศาลเพื่อเจาะกุญแจ Bitcoin งานประเมินของนักวิจัยแต่ละสำนักยังต่างกันมาก ไม่มีใครบอกได้แน่ชัดว่าวันนั้นจะมาถึงเมื่อไร
แต่ประเด็นจริงไม่ใช่ว่าเครื่องจะมาเมื่อไร ประเด็นคือ Bitcoin เปลี่ยนตัวเองช้ามาก การอัปเกรดใหญ่อย่าง SegWit และ Taproot ใช้เวลาถกเถียงหลายปีกว่าจะใช้งานได้จริง การย้ายเหรียญหลายล้าน BTC ไปยังที่อยู่แบบใหม่ก็ต้องใช้เวลาอีกหลายปี ถ้ารอให้เครื่องควอนตัมโผล่มาก่อนค่อยเริ่มคุย ก็สายไปแล้ว
ทางแยกแรก แช่แข็งเหรียญที่ไม่ยอมย้าย รวมถึงของ Satoshi
ฝั่งแรกเสนอให้ Bitcoin เพิ่มที่อยู่แบบใหม่ที่ทนทานต่อควอนตัม เช่นแนวทางใน BIP-360 แล้วเปิดช่วงเวลาให้ทุกคนย้ายเหรียญไปที่อยู่ใหม่ เมื่อปี 2025 Jameson Lopp นักพัฒนาสาย Bitcoin และทีมเสนอแผนแบบเป็นขั้นตอน เริ่มจากห้ามส่งเหรียญเข้าที่อยู่แบบเก่าที่เสี่ยง จากนั้นเมื่อครบกำหนดหลายปี ลายเซ็นแบบเก่าจะใช้ไม่ได้อีก เหรียญที่ไม่ย้ายภายในเส้นตายจะถูกแช่แข็งไปโดยปริยาย
ฟังดูมีเหตุผล แต่ลองคิดถึงผลที่ตามมา Satoshi ไม่ได้ขยับเหรียญมาเกิน 15 ปี และเกือบแน่นอนว่าจะไม่ขยับ แปลว่าเหรียญราว 1 ล้าน BTC จะถูกเครือข่ายตัดสินให้ใช้ไม่ได้ตลอดไป ยังมีเหรียญของคนที่ทำกุญแจหาย คนที่เสียชีวิตไปแล้วโดยทายาทยังไม่รู้เรื่อง หรือคนที่ไม่ได้ติดตามข่าว ทั้งหมดจะโดนแช่แข็งด้วยเหมือนกัน
นี่คือการทุบหลักการ “ไม่มีใครแตะเหรียญของคุณได้” ด้วยมือของชุมชน Bitcoin เอง ถ้าครั้งนี้ทำได้ด้วยเหตุผลเรื่องความปลอดภัย ครั้งหน้าจะมีใครอ้างเหตุผลอื่นเพื่อแช่แข็งเหรียญกลุ่มอื่นอีกไหม คำถามนี้ทำให้ชุมชนแตกเป็นสองฝั่งอย่างชัดเจน

ความกังวลนี้ลามไปถึงวัฒนธรรมมีมบน X แล้ว Wendy Milton (🔆)Zetarium เขียนว่านักพัฒนา Bitcoin ถกเถียงเรื่องที่อยู่ที่ทนทานต่อควอนตัมมาหลายปี เพราะคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่แรงพอจะอ่านกุญแจสาธารณะเก่า ๆ ได้ ภาพที่แนบมาเป็นมือหุ่นยนต์ฝั่งหนึ่งมีสัญลักษณ์อะตอมจับมือกับอีกฝั่ง โดยมีเหรียญ Bitcoin เขียนตัวเลข 1,096,361 ลอยอยู่ตรงกลาง ตัวเลขนี้ใกล้เคียงกับที่หลายคนประเมินจำนวนเหรียญของ Satoshi ไว้ แต่ผู้อ่านควรรู้ว่าโพสต์นี้เป็นการโปรโมตโปรเจกต์มีมที่ตั้งชื่อตามตัวเลขดังกล่าว ซึ่งผู้เขียนไม่สามารถตรวจสอบความน่าเชื่อถือได้
ทางแยกที่สอง ไม่ทำอะไร แล้วปล่อยให้คนที่สร้างเครื่องได้ก่อนเป็นเจ้าของ
อีกฝั่งยืนยันว่า Bitcoin ต้องไม่แตะเหรียญของใครเด็ดขาด กฎคือกฎ ใครย้ายทันก็รอด ใครไม่ย้ายก็รับผลเอง ฟังดูบริสุทธิ์ตามหลัก “โค้ดคือกฎหมาย” แต่ผลลัพธ์ในโลกจริงอาจโหดกว่าการแช่แข็งมาก
ลองถามตัวเองว่า ใครจะเป็นคนแรกที่มีเครื่องควอนตัมระดับเจาะกุญแจได้ คำตอบที่เป็นไปได้มากที่สุดไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ในห้องนอน แต่เป็นรัฐบาลมหาอำนาจหรือบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกที่ทุ่มเงินมหาศาล ถ้าผู้เล่นรายนั้นตัดสินใจกวาดเหรียญที่เสี่ยงทั้งหมด เขาจะกลายเป็นผู้ถือ Bitcoin รายใหญ่ที่สุดในโลกในชั่วข้ามคืน และจะเทขายเมื่อไรก็ได้ตามใจ
นี่คือจุดที่คำสัญญา “21 ล้านดอลลาร์ตายตัว” ถูกทดสอบแบบที่คนถือส่วนใหญ่ไม่เคยคิดถึง ทุกวันนี้นักลงทุนจำนวนมากคิดในใจว่าเหรียญของ Satoshi คือเหรียญที่หายไปจากระบบแล้ว อุปทานจริงจึงน้อยกว่า 21 ล้าน ถ้าเหรียญก้อนนี้ตื่นขึ้นมาในมือคนอื่น ภาพความขาดแคลนที่ทุกคนเชื่อจะพังลงทันที

ภาพที่ Nancy โพสต์คือเงาคนสวมฮู้ดนั่งหน้าจอสีแดงที่มีโลโก้ Bitcoin และข้อความทำนองกำลังเข้าถึงกระเป๋า เธอเขียนว่าทีมงานเอา Whitepaper ของ Bitcoin มาเติมเรื่องภัยจากควอนตัม และกำลังแข่งกันคว้า 1,096,361 BTC ก่อนที่คนร้ายจะได้ไป โดยผู้ร่วมแค่กดปุ่มเดียว ผมขอเตือนตรง ๆ ว่าวันนี้ไม่มีใครเจาะกุญแจ Bitcoin ด้วยควอนตัมได้ และไม่มีปุ่มไหนที่ทำให้คุณได้เหรียญของ Satoshi โพสต์ลักษณะนี้คือการตลาดที่ใช้ความกลัวเป็นเหยื่อล่อ ใครเจอลิงก์ให้เชื่อมกระเป๋าหรือกดรับเหรียญในทำนองนี้ ควรอยู่ให้ห่าง
คนไทยที่ถอนจาก Bitkub หรือ Binance TH เข้ากระเป๋าเดิม เช็คได้เองวันนี้

เรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวแค่กับ Satoshi หรือเจ้ามือยุคแรก พฤติกรรมที่พบบ่อยในคนไทยคือซื้อ Bitcoin บนกระดานเทรดอย่าง Bitkub หรือ Binance TH แล้วถอนเข้ากระเป๋าส่วนตัวที่อยู่เดิมทุกครั้ง พอวันหนึ่งต้องโอนออกบางส่วนก็โอนจากที่อยู่นั้น แล้วเดือนถัดไปก็ถอนเข้าที่อยู่เดิมอีก
ต้องแยกให้ชัดว่า การรับเหรียญเข้าที่อยู่เดิมหลายครั้งอย่างเดียวยังไม่ได้เปิดเผยกุญแจสาธารณะ ความเสี่ยงเริ่มเมื่อคุณ “ส่งออก” จากที่อยู่นั้นอย่างน้อยหนึ่งครั้ง หลังจากนั้นกุญแจจะอยู่บนบล็อกเชนถาวร เหรียญที่ยังเหลือและเหรียญที่ถอนเข้ามาใหม่ในที่อยู่เดียวกันจึงอยู่ในกลุ่มที่เสี่ยงทันที วิธีเช็คง่าย ๆ มีดังนี้
- คัดลอกที่อยู่กระเป๋า Bitcoin ของคุณ แล้วนำไปวางในเว็บตรวจบล็อกเชน เช่น mempool.space
- ดูประวัติธุรกรรมว่ามีรายการที่ส่งเหรียญ “ออก” จากที่อยู่นี้หรือไม่ ถ้ามี และที่อยู่นี้ยังมียอดคงเหลือ แปลว่ากุญแจสาธารณะถูกเปิดเผยแล้ว
- ดูตัวอักษรต้นที่อยู่ ถ้าขึ้นต้นด้วย bc1p คือที่อยู่แบบ Taproot ซึ่งกุญแจอยู่บนบล็อกเชนตั้งแต่รับเหรียญ
- ถ้าเข้าข่าย สิ่งที่ทำได้คือย้ายเหรียญไปยังที่อยู่ใหม่ที่ยังไม่เคยส่งออก และตั้งนิสัยใช้ที่อยู่รับเหรียญใหม่ทุกครั้ง กระเป๋าสมัยใหม่ส่วนใหญ่สร้างที่อยู่ใหม่ให้อัตโนมัติอยู่แล้ว
ไม่ต้องตื่นตระหนก เพราะวันนี้ยังไม่มีเครื่องที่เจาะได้ แต่การไม่ใช้ที่อยู่ซ้ำเป็นสุขอนามัยพื้นฐานที่ช่วยทั้งเรื่องความเป็นส่วนตัวและความเสี่ยงระยะยาว ทำวันนี้ไม่เสียอะไรเลย นอกจากค่าธรรมเนียมโอนครั้งเดียว ส่วนเหรียญที่ฝากไว้บนกระดานเทรด เป็นหน้าที่ของกระดานเทรดที่ต้องบริหารความเสี่ยงนี้เอง ซึ่งผู้ใช้ควรถามกระดานเทรดที่ตัวเองใช้ว่ามีแผนรองรับอย่างไร
Ethereum ก็หนีไม่พ้น และ Vitalik คิดแผนฉุกเฉินไว้แล้ว

ใครที่คิดว่าถือ Ethereum แล้วปลอดภัยกว่า ต้องคิดใหม่ บนเครือข่าย Ethereum บัญชีที่เคยส่งธุรกรรมออกแม้แต่ครั้งเดียวจะเปิดเผยกุญแจสาธารณะแล้ว และคนส่วนใหญ่ก็ใช้บัญชีเดิมไปตลอด ในทางปฏิบัติบัญชีที่ใช้งานจริงเกือบทั้งหมดจึงอยู่ในกลุ่มเสี่ยงเมื่อวันนั้นมาถึง
ความต่างคือ Ethereum เตรียมคำตอบไว้ก่อนแล้ว เมื่อปี 2024 Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum เขียนบทความว่าด้วยการทำ Hard Fork ฉุกเฉินเพื่อกู้เงินของผู้ใช้ส่วนใหญ่ในวิกฤตควอนตัม แนวคิดหลักคือ ถ้าตรวจพบการขโมยด้วยควอนตัม เครือข่ายจะย้อนบล็อกกลับไปก่อนเกิดเหตุ ปิดการทำธุรกรรมแบบเดิม แล้วให้เจ้าของบัญชีพิสูจน์ความเป็นเจ้าของผ่านหลักฐานรูปแบบใหม่ที่ทนทานต่อควอนตัม
Ethereum ทำแบบนี้ได้ง่ายกว่า เพราะวัฒนธรรมของชุมชนยอมรับ Hard Fork มาตั้งแต่เหตุการณ์ The DAO ปี 2016 แต่สำหรับ Bitcoin ที่ภูมิใจกับความเปลี่ยนแปลงยากมาตลอด การย้อนบล็อกหรือแก้กฎเพื่อแตะเหรียญคือเส้นที่หลายคนรับไม่ได้ นี่เองที่ทำให้ปัญหาควอนตัมของ Bitcoin เป็นเรื่องการเมืองมากกว่าเรื่องเทคนิค
ความเห็นผู้เขียน

ผมคิดว่าคนถือ Bitcoin ส่วนใหญ่ยังไม่เคยถามตัวเองตรง ๆ ว่า ถ้าต้องเลือกระหว่าง “ไม่มีใครแตะเหรียญได้” กับ “อุปทาน 21 ล้านต้องไม่ถูกปั่นป่วน” เราจะเลือกอะไร เพราะเราเคยเชื่อมาตลอดว่าสองข้อนี้ไปด้วยกันได้เสมอ ควอนตัมคือสิ่งแรกที่บังคับให้มันแยกทางกัน
ส่วนตัวผมมองว่า การไม่ทำอะไรเลยไม่ได้บริสุทธิ์อย่างที่ฟังดู มันคือการเลือกเหมือนกัน คือเลือกยกเหรียญหลายแสนล้านดอลลาร์ให้ใครก็ตามที่มีงบวิจัยมากที่สุดในโลก ถ้าผลลัพธ์คือรัฐบาลสักแห่งกลายเป็นผู้ถือ Bitcoin รายใหญ่ที่สุดโดยไม่ต้องซื้อสักเหรียญ ผมว่านั่นขัดกับเจตนารมณ์ของ Bitcoin หนักกว่าการแช่แข็งเสียอีก
แต่ผมก็ไม่ได้คิดว่าการแช่แข็งเป็นทางออกที่สวยงาม มันเป็นแค่ทางที่เจ็บน้อยกว่า ถ้าจะทำ ต้องให้เวลานานพอ สื่อสารให้ทั่วถึง และควรมีช่องทางให้เจ้าของตัวจริงที่ยังมี Seed Phrase พิสูจน์ตัวเองได้ คล้ายแนวคิดที่ Vitalik เสนอ ที่น่าคิดคือ ถ้าเหรียญของ Satoshi ถูกแช่แข็งจริง สิ่งที่นักลงทุนคิดในใจมานานว่าเหรียญก้อนนี้หายไปแล้ว ก็จะกลายเป็นความจริงที่เขียนอยู่ในโค้ด
สิ่งที่ผมอยากให้จับตาคือ ข้อเสนออย่าง BIP-360 จะได้รับการยอมรับจากนักพัฒนาและนักขุดเร็วแค่ไหน และกองทุน ETF กับบริษัทที่ถือ Bitcoin ก้อนใหญ่จะเริ่มเปิดเผยแผนรับมือหรือไม่ เพราะเมื่อเงินสถาบันเข้ามามากขนาดนี้ เสียงของพวกเขาจะมีน้ำหนักในการตัดสินใจครั้งนี้ไม่น้อย
สำหรับคนไทยที่อ่านมาถึงตรงนี้ ผมไม่ได้บอกให้ขายหรือซื้ออะไร แต่ขอให้ใช้เวลาห้านาทีเปิดเว็บตรวจบล็อกเชน แล้วดูว่ากระเป๋าของคุณใช้ที่อยู่ซ้ำหรือเปล่า ตลาดช่วงกลัวสุดขีดแบบนี้ ทุกคนมองหาความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่ บางครั้งความเสี่ยงนั้นก็ไม่ได้อยู่ในกราฟราคา แต่อยู่ในที่อยู่กระเป๋าที่เราก๊อปวางมาหลายปีโดยไม่เคยคิดถึงมันเลย
ภาพจาก AI

